دسته: پایان نامه های سری دوازدهم

مقاله – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- …

هزینه یابی در فرودگاه شامل تسهیم هزینه های عملیاتی، هزینه های تامین مالی و مخارج سرمایه ای شامل ساختمان های اداری و عملیاتی، تجهیزات و تاسیسات فرودگاهی، باند و سطوح پروازی می باشد که بایستی با توجه به مبانی و معیارهای تسهیم متناسب با نوع خدمات ارائه شده در فرودگاه به این خدمات سرشکن شوند. در این تحقیق پس از ذکر معایب سیستم های سنتی هزینه یابی از جمله تسهیم هزینه ها بر اساس حجم خدمات و یا مبانی غیر مرتبط دیگر، سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت به عنوان راهکار اساسی جهت بالابردن دقت و کیفیت اطلاعات بهای تمام شده توصیه شده است.
موسسه هلیوس[۴۳] به سفارش سازمان هواپیمایی کشوری انگلستان در جولای ۲۰۱۳ به تحقیق در خصوص تخصیص هزینه های پشتیبانی مرکزی در فرودگاه گت ویک و هیثرو لندن پرداخته است.
موسسه سیاست اقتصادی کمبریج[۴۴] به سفارش سازمان هواپیمایی کشوری انگلستان در اکتبر ۲۰۱۳ به تحقیق در خصوص هزینه یابی در مرکز ملی ناوبری انگلستان پرداخته است.
در رابطه با بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در صنعت فرودگاهی کشور تا کنون اقدامات موثری در حوزه طراحی و اجرا انجام نشده است. مستندات موجود در شرکت فرودگاههای کشور نشان می دهد اولین قدم در راه طراحی و اجرای سیستم هزینه یابی توسط مشاوران موسسه خدمات مدیریت سازمان حسابرسی برداشته شده است. در سیستم پیشنهادی که با رویکرد سنتی طراحی شده به مطالعه وضعیت موجود در فرودگاه مهرآباد پرداخته شده و مورد ستاد شرکت که بزرگترین سهم هزینه های سربار غیر مستقیم در آن محقق می شود و نقش هماهنگ کننده و پشتیبانی از کلیه فرودگاههای کشور را به عهده دارد، راهکاری ارائه نشده است.
خلاصه فصل
در این فصل با هدف آشنایی با طراحی مفهومی سیستمABC، مبانی نظری این سیستم تشریح گردید. سپس با توجه به مراحل و مکانیزمهای این سیستم، فعالیتهای لازم برای طراحی سیستم پیشنهادی در بخشهای خدماتی و خصوصا صنعت فرودگاهی بطور کامل مطرح شد. بطوریکه با استفاده و بکارگیری مبانی مفهومی سیستم پیشنهادی، امکان طراحی و بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت امکان پذیر گردد. بر اساس مبانی نظری مطرح شده در این فصل، در فصل بعد با توجه به آنالیز هزینه ها در ستاد شرکت و لزوم تسهیم هزینه های مراکز ستادی که به منظور پشتیبانی فرودگاه های کشور ایجاد می شوند ، سیستم پیشنهادی طراحی و جهت محاسبه بهای تمام شده خدمات ارائه شده به فرودگاههای کشور بکار گرفته می شود.
فصل سوم
روش تحقیق
مقدمه
پژوهش را می توان به عنوان یک جستجو یا بررسی سازمان یافته منظم متکی به داده های نقادانه و علمی در زمینه یک مشکل ویژه توصیف کرد که با هدف پاسخ یابی یا راه حل یابی صورت می گیرد. روش های پژوهش مجموع فعالیت هایی است که در جریان پژوهش برای رسیدن به هدف و پی بردن به واقعیت به کار می روند. پژوهشهای مختلف از نظر ماهیت موضوع و اهداف متفاوت هستند. به همین دلیل در هر پژوهش پژوهشگر باید تلاش کند تا مناسب ترین روش را برای رسیدن به اهداف و واقعیات برگزیند.
در این فصل روش مورد استفاده در پژوهش بررسی می شود. در ابتدا جامعه آماری و نمونه آماری معرفی شده و سپس روش پژوهش، روش گردآوری اطلاعات، ابزار گردآوری اطلاعات، روشهای تجزیه و تحلیل اطلاعات و طرح پژوهش بیان گردیده است.
روش کلی تحقیق
روش کلی یا نوع تحقیق حاضر را می توان از سه جهت مورد ارزیابی قرارداد.
از جهت هدف
روش تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی است.
از جهت روش گردآوری داده ها و استنتاج
روش تحقیق به لحاظ اجرا و گردآوری اطلاعات، توصیفی است.
از جهت طرح تحقیق
تحقیق حاضر از نظر طرح تحقیق برقراری پیمایشی است.
جامعه آماری
جامعه آماری به کل گروه، افراد، وقایع و اشیائی اشاره دارد که محقق می خواهد به تحقیق در باره آنها بپردازد. اعضاء جامعه آماری دارای ویژگی های مشخصی هستند که آنها را از سایر پدیده های خارج از قلمرو جامعه مشخص می سازد.
جامعه آماری این پژوهش:
سیستم بهای تمام شده شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور می باشد.
نمونه آماری
با توجه به موضوع پژوهش که طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادر تخصصی فرودگاههاهی کشور می باشد کل جامعه تحقیق مورد بررسی قرار گرفته و اقدام به طراحی سیستم پیشنهادی شده است.
در این پژوهش نمونه بر جامعه منطبق است و بنابراین تشریح گروه نمونه مورد مطالعه، حجم نمونه و روش نمونه برداری و نیز تعیین روش های تحلیل آماری جهت تعمیم نتایج نمونه به جامعه در این تحقیق استفاده نمی شود.
روش های گردآوری اطلاعات
مطالعه: که جهت بررسی اسناد و مدارک موجود و نیز ادبیات تحقیق صورت می گیرد.
مصاحبه تخصصی: که جهت رفع ابهام از رویه، مفاهیم و عملکردهای سیستم خصوصاً در موارد غیر مکتوب که با کارشناسان و روسای ادارات ومدیران ارشد شرکت به عمل آمده است.
مشاهده: به منظور رؤیت و اثبات عینی واقعیات مربوط به رویه های عملکرد در سیستم موجود صورت گرفته است.
ابزار گردآوری اطلاعات
در این پژوهش اطلاعات مود نیاز از طریق مطالعه، مصاحبه، مشاهده اسناد و مدارک و بانک های اطلاعاتی گردآوری شده است.
پایایی و اعتبار تحقیق
جهت بررسی سیستم فعلی بهای تمام شده از مشاهده اسناد و مدارک و بانک های اطلاعاتی استفاده شده است. جهت نقد سیستم موجود به مطالعه سیستم پرداخته و جهت طراحی سیستم به مشاهده فرآیند ارائه خدمات و همچنین مصاحبه با کارشناسان به شناسایی فعالیت های شرکت پرداخته شده است.
همچنین جهت مرور ادبیات تحقیق از تحلیل محتوا استفاده شده است.
روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات
اساسی ترین روش های تجریه و تحلیل اطلاعات شامل موارد زیر است.

سیس

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای …

تحلیل محتوا: که جهت دسته بندی مفاهیم نظری و ادبیات تحقیق صورت می گیرد.
تجزیه و تحلیل سیستم: در طراحی سیستم هزینه یابی پیشنهادی در قلمرو تحت بررسی از این روش استفاده شده و شامل موارد زیر است.
وجود یا فقدان سیستم هزینه یا بی در واحد تحت بررسی
تعیین نقاط ضعف و قوت سیستم هزینه یا بی در واحد تحت بررسی
ارائه پیشنهاداتی در جهت بهبود سیستم هزینه یابی در قلمرو تحت بررسی و طراحی چارچوب کلی سیستم پیشنهادی
موضوع این پژوهش طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور می باشد.
در این پژوهش اهداف ذیل دنبال شده است.
تعیین وجود یا عدم وجود سیستم در قلمرو تحت بررسی
تعیین معایب و محاسن سیستم در قلمرو تحت بررسی
طراحی چارچوب کلی سیستم پیشنهادی
فصل چهارم
طراحی سیستم پیشنهادی
مقدمه
بیشتر مدیران در صنعت فرودگاهی معمولا چشم انداز مناسبی از مدیریت هزینه ها به عنوان یکی از فرآیندهای مهم و نوین سیستم حسابداری مدیریت در سازمان خود ندارند. اما شکی نیست که دسترسی به این اطلاعات یکی از ابزارهای مهم و استراتژیکی است که اطلاعات مفیدی را در دسترس مدیران جهت تصمیم گیری های متعدد قرار می دهد و با فراهم کردن بازخوردهای مناسب به آنها کمک می کند تا بر اساس آن بتوانند به پیشرفت بیشتر سازمان خود و حفظ آن در بازار شدید رقابتی دست یابند.
یکی فاکتور های عمده که به نوعی یک تهدید بالقوه برای شرکت محسوب می شود انحصار موجود در مدیریت و راهبری فرودگاههای کشور می باشد. این انحصار از یک طرف موجب عدم حضور رقیب در بازار هوانوردی کشور شده و از طرف دیگر موجب کم توجهی به سنجش کارآیی و اثر بخشی فعالیت های شرکت و فرودگاههای تحت مدیریت آن شده است. برای تبدیل این تهدید به فرصت بهبود مستمر و تحقق اهداف متعالی در حوزه فرودگاهی، شرکت فرودگاههای کشور نیاز دارد بداند هزینه خدمات مختلفی که ارائه می کنند به چه میزان می باشد و علاوه بر این اطلاع صحیح و کافی از اجزا هزینه ها و ساختار تشکیل دهنده آنها در سازمان خود داشته باشند. برای مدیران فرودگاهها و تصمیم گیرندگان صنعت فرودگاهی، دسترسی به اطلاعات مدیریت هزینه به عنوان یک ابزار کلیدی جهت تاثیرگذاری بر فعالیتهای شرکت و فراهم کردن ایده ها و افکار مناسب برای اداره کردن و مدیریت فعالیتهای فرودگاهی بسیار مهم و ضروری می باشد. این موضوع نه تنها بعنوان یک محرک اساسی بر مسائل مالی صنعت فرودگاهی تاثیر اساسی دارد، بلکه بر فرهنگ سازمانی و چگونگی ساز و کار آن نیز تاثیر معناداری خواهد داشت. برای این منظور اصل مدیریت هزینه به عنوان یکی از موضوعات جدید و حاضر در بین سازمانهای جهانی در صنعت فرودگاهی نیز بدلیل اینکه در این بازار انحصاری مشغول به فعالیت می باشد، باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
چارچوبی که برای سیستم مدیریت هزینه در هر سازمانی وضع می شود باید این اطمینان را بطور دائم ایجاد کند که این سیستم می تواند استراتژیهای جاری سازمان را با فشارهای محیطی و موقعیتهای سازمانی تطبیق دهد. سازمانها و مدیران آنها نیاز دارند که بدانند چگونه می توانند با تصمیمات و فعالیتهای خود، ارزشهای موجود را حفظ نموده و ارزش افزوده جدیدی را در سازمان ایجاد کنند. مدیریت هزینه معیار و دیدگاه مناسبی است که می تواند به آنها در این روند کمک کند. اطلاعات مدیریت هزینه یک روش و متدولوژی را ایجاد می کند که به کمک آن مدیران وکارکنان درک می کنند تا تلاش و نیروی خود را بر روی چه اهدافی در سازمان متمرکز کنند تا بتواند آنها را به سمت اهداف تعیین کننده جهت سازمان آنها سوق دهد. برای این منظور شناخت نارساییها و ضعف سیستمهای موجود و از طرفی ویژگیهای فعالیت های ستاد شرکت فرودگاههای کشور نسبت به سایر بخشها جهت طراحی و دستیابی به یک سیستم هزینه یابی برتر، می تواند بسیار مفید و موثر باشد.
در این فصل با توجه به مفاهیم نظری مطرح شده در فصل سوم در خصوص چگونگی و مراحل بکارگیری سیستم ABC در محاسبه بهای تمام شده خدمات فرودگاهی و با توجه به ساختار و تشکیلات شرکت فرودگاههای کشور فرآیند طراحی سیستم موجود در چند مرحله انجام می گردد. در مرحله اول ضمن بررسی وضعیت سیستم هزینه یابی موجود شرح مختصری از طبقه بندی هزینه ها، روش هزینه یابی و اجزای بهای تمام شده ارائه شده است. در مرحله بعدی نقایص و نواقص سیستم موجود به اختصار عنوان می گردد و در ادامه ساختار و تشکیلات شرکت فرودگاههای کشور بررسی و ضمن توجه به مراکز هزینه تعریف شده در سیستم هزینه یابی فعلی سیستم پیشنهادی و مشخصات تفصیلی آن شرح داده می شود. با توجه شرح وظایف ستاد شرکت به عنوان بزرگترین مرکز انباشت هزینه های مشترک و سربار غیر مستقیم، بخشها و زیر مجموعه های تحت نظر حوزه مدیرعامل و هرکدام از معاونتهای شرکت بر حسب نمودار سازمانی آنها شناسایی می گردند. با استفاده از روش آنالیز فعالیت، کلیه فعالیتهای این بخشها تعیین شده و قسمتهایی که به نحوی در راستای خدمات ارائه شده در ستاد شرکت فرودگاههای کشور و فرودگاههای تحت مدیریت فعالیت می کنند، مشخص گردیده و از طریق تعیین و تعریف مبانی مناسب، هزینه های حوزه ستادی شرکت فرودگاههای کشور به اهداف هزینه تخصیص می یابد.
مراحل طراحی و بکارگیری سیستم پیشنهادی در شرکت فرودگاههای کشور
با توجه به اصول و مبانی سیستم ABC و مطالعات انجام شده در زمینه روشهای هزینه یابی و محاسبه بهای تمام شده خدمات و همچنین بررسیهای بعمل آمده در زمینه ساختار شرکت فرودگاه های کشور، مراحل طراحی و بکارگیری سیستم پیشنهادی در شرکت در قالب مراحل ذیل انجام گرفت که در ادامه تشریح می گردد.
مرحله اول: شناسایی وضعیت سیستم موجود از جنبه های مختلف. با توجه به اینکه اطلاعات سیستم پیشنهادی در سطح فرودگاههای کشور جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد، بنابراین برای جمع آوری اطلاعات نیاز به همکاری و استفاده از کارشناسان شرکت بود. برای این منظور ضمن مراجعه به کارشناسان و بررسی اسناد و اطلاعات مالی و حسابداری، بررسی خصوصیات مربوط به خدمات فرودگاهی و چگونگی ارائه این خدمات، اطلاعات لازم جمع آوری و مورد بررسی قرار گرفت.
مرحله دوم: تفکیک فعالیتهای عملیاتی از سایر فعالیتها. با توجه به اینکه ستاد فرودگاههای کشور علاوه بر عملیات هوانوردی که توسط مرکز کنترل فضای کشور انجام می شود سایر خدمات پشتیبانی و اداری تشکیلاتی جهت فرودگاههای کشور را بر عهده دارد، بنابراین در مرحله اول می بایست فعالیت های مختلف دسته بندی گردند. برای این منظور با توجه به ساختار و تشکیلا شرکت و چارت سازمانی به تجزیه و تحلیل مراکز هزینه تعریف شده در سیستم ستاد و فعالیت هایی که توسط آنها انجام می شود اقدام گردید. فعالیت های انجام شده توسط ستاد شرکت فرودگاههای کشور در سه دسته فعالیت های مرتبط با دسته محصولات، مرتبط با نگهداری محصولات و مرتبط با نگهداری کسب و کار دسته بندی شدند.
مرحله سوم: آنالیز فعالیت ها. با توجه به تنوع و تعدد وظایف تعریف شده در ستاد و به لحاظ ساختار مشترک بین بخشهای مختلف، در این مرحله بخشهایی که خدمات آنها بطور مشترک مربوط به فعالیتهای عملیاتی و غیر عملیاتی می گردید، مورد بررسی قرار گرفت تا فعالیتهایی که مربوط به عملیات است از سایر فعالیتها تفکیک و درصد آن نیز برآورد گردد. به عنوان مثال فعالیتها و خدمات مرکز کنترل فضای کشور مربوط به فعالیتهای ناوبری می گردد، بنابراین این بخش جزء بخشهای عملیاتی در نظر گرفته می شود. اما اداره کل تدارکات که فعالیتها و خدمات مربوط به کلیه واحدها اعم از عملیاتی و غیر عملیاتی را به صورت همزمان انجام می دهد، به عنوان یک بخش مشترک محسوب می گردد. بنابراین بخشی از خدمات آن مربوط به فعالیتهای عملیاتی و بخشی از خدمات نیز مربوط به فعالیتهای غیر عملیاتی می باشد که با آنالیز فعالیت این فعالیتها از یکدیگر تفکیک گردید.
مرحله چهارم: تفکیک فعالیتها و خدمات عملیاتی با توجه به هدف هزینه. از آنجا که هدف هزینه در این تحقیق تسهیم هزینه های سربار غیر مستقیم ستاد به هدف هزینه ستاد (مرکز کنترل و کلیه فرودگاههای کشور) می باشد بنابراین در این مرحله با توجه به نتایج مرحله قبل و در نظر گرفتن بخشهایی که به نحو مستقیم و غیر مستقیم در ارائه خدمت به اهداف هزینه ستاد نقش دارند، فعالیتهایی که در رابطه با هر کدام از اهداف هزینه می باشند همراه با درصد آن فعالیت مشخص گردید تا صرفا این فعالیتها به هدف هزینه تخصیص یابند. به عنوان مثال خدمات مرکز فعالیت ناوبری صرفاً مربوط هدایت هواپیما در فضای کشور بوده و بنابراین فعالیتها و هزینه های این مرکز فعالیت صرفا باید به هدف هزینه یعنی مرکز کنترل و کلیه فرودگاههای کشور تخصیص یابد.
مرحله پنجم: انتخاب مبنای تسهیم هزینه جهت تخصیص هزینه های هر مرکز فعالیت به هدف آن. در این مرحله برای تسهیم هزینه های هر مرکز فعالیت، یک مبنای تسهیم تعریف و مشخص گردید تا بر این اساس هزینه های ایجاد شده در هر کدام از مراکز فعالیت به هدف هزینه تخصیص یابد. به عنوان مثال مبنای تسهیم هزینه های مرکز فعالیت ناوبری بر اساس تعداد پروازهای انجام شده تسهیم می شود.
مرحله ششم: تسهیم هزینه های مربوط به ستاد (هزینه های سربار غیرمستقیم) به هرکدام از اهداف هزینه. در این مرحله با استفاده و بکارگیری مبناهای تسهیم هزینه که برای هر مرکز فعالیت تعریف گردید، هزینه های سربار غیر مستقیم به اهداف هزینه تخصیص می یابند. مثلا هزینه های معاونت عملیات فرودگاهی بر اساس تعداد پرواز در هر یک از اهداف هزینه تسهیم می گردد. بنابراین هدف هزینه برای تخصیص هزینه های این مرکز فعالیت مرکز کنترل و کلیه فرودگاههای کشور می باشد.
شناخت وضعیت موجود
هر چند مطالعه و طراحی سیستم هزینه یابی در شرکت فرودگاههای کشور سابقه کوتاهی دارد و سیستم موجود صرفا در مرحله مطالعات نظری و طراحی اولیه بسر می برد و تا کنون اجرایی نشده اما به لحاظ استفاده از مطالعات گذشته ضمن بررسی مستندات موجود هر چند به اختصار نقاط قوت و ضعف آن بررسی می گردد.
در این بخش روش موجود هزینه یابی، مراحل و چگونگی محاسبه بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و پروژه های نصب و راه اندازی، توسعه و بهسازی تأسیسات و تجهیزات فرودگاهی و ارائه خدمات ناوبری و مهندسی الکترونیک در شرکت مادر تخصصی فرودگاه های کشور(سهامی خاص) تشریح می گردد.
سیستم حسابداری بهای تمام شده از مجموعه سیستم های جامع اطلاعات مالی و مدیریت، در رابطه با برنامه ریزی، کنترل فعالیت ها، تعیین استراتژیها (کوتاه مدت و بلند مدت) و تصمیم گیری در مورد آثار مالی فعالیت ها و فرآیند ارائه خدمات و اجرای پروژه های شرکت و ارائه خدمات به دیگران نقش مهمی ایفا نموده و وظایف و مأمورت های اساسی زیر را بعهده دارد.
جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات و هزینه های انجام پروژه های احداث و توسعه و بهسازی فرودگاه ها به تفکیک عوامل هزینه
تجزیه و تحلیل عوامل هزینه بهای تمام شده خدمات و ساخت تاسیسات و تجهیزات فرودگاهی
محاسبه و تعیین هزینه های غیر قابل جذب به بهای تمام شده انواع خدمات ناشی از عدم وجود جا و مکان پارک هواپیما و ظرفیت بلااستفاده و عدم کارایی برخی از مراکز هزینه با توجه به رفتار و گرایش هزینه ها
ایجاد مبانی و معیارهای لازم جهت کنترل فعالیت ها، سنجش مسئولیت ها و کارایی واحدهای عملیاتی و پشتیبانی عملیات و اتخاذ تصمیمات راهبردی
تنظیم اسناد حسابداری مربوط به بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و پروژهای احداث و توسعه و بهسازی فرودگاه ها در مراحل مختلف
تهیه و ارائه گزارشات مربوط به بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و پروژه های احداث و توسعه و بهسازی فرودگاه ها
ابتدا اصول و مبانی طراحی و تدوین سیستم حسابداری بهای تمام شده ارائه شده است و در ادامه فعالیت های شرکت از دیدگاه حسابداری بهای تمام شده، روش هزینه یابی و مراحل محاسبه بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و پروژه های احداث و توسعه و بهسازی فرودگاه ها تشریح می گردد.
اصول و مبانی طراحی و تدوین سیستم حسابداری بهای تمام شده

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

تحقیق دانشگاهی – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- …

طراحی و تدوین سیستم بهای تمام شده بر اساس اصول و مبانی ارائه شده که مورد تایید شرکت می با شد با در نظر گرفتن موارد ذیل پایه گذاری شده است.
شناخت فعالیت ها و فرآیندهای کاری شرکت از ابعاد مختلف
ویژگی های زمینه فعالیت، نوع و ترکیب خدمات
ساختار سازمانی شرکت
تعیین مراکز هزینه بر اساس نوع فعالیت و ساختار سازمانی
واحدهای سازمانی، سیستم های اطلاعاتی و عملیاتی تامین کننده اطلاعات پایه و مورد نیاز محاسبه بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی
گستره فعالیت، میزان تمرکز و عدم تمرکز فعالیت ها
اصول و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری
شناسایی مبانی و فعالیت های مورد نیاز مرتبط با بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی
رفتار و گرایش هزینه ها از ابعاد مختلف (مستقیم، غیر مستقیم، ثابت و متغیر) در جهت هزینه یابی و محاسبه دقیق بهای تمام شده
عوامل هزینه بهای تمام شده خدمات فرودگاهی
محاسبه بهای تمام شده پروژه های ارائه خدمات به سایر فرودگاه ها و احداث تاسیسات و تجهیزات فرودگاهی و سایر دارائیهای ثابت و یا بهسازی تاسیسات موجود
محاسبه بهای تمام شده ارائه خدمات به تفکیک عوارض فرودگاهی، سایر خدمات فرودگاهی شامل اجاره اماکن خدمات رفاهی و … ارائه خدمات ناوبری و مهندسی الکترونیک با سایر فرودگاهها
تعیین جایگاه و ماموریت سیستم حسابداری بهای تمام شده در جهت تحقق اهداف سیستم اطلاعات مالی و حسابداری
طراحی سیستم حسابداری بهای تمام شده با تأکید بر نقش آن به عنوان بخشی از سیستم اطلاعات مالی و حسابداری
فعالیت های شرکت از دیدگاه حسابداری بهای تمام شده
هدف و موضوع فعالیت شرکت ساماندهی، ایجاد، اداره، نگهداری، توسعه و تجهیز و بهره برداری از فرودگاه های کشور، ایستگاه های ناوبری، ارتباطی و ارائه خدمات و فعالیت های جنبی هوانوردی و پروازی می باشد.
با توجه به شناخت به عمل آمده و اطلاعات جمع آوری شده از دیدگاه حسابداری بهای تمام شده مجموعه فعالیت های شرکت در چهار گروه کلی به شرح زیر تفکیک گردیده است.
فعالیت های عملیاتی
فعالیت های پشتیبانی عملیات
فعالیت های خدماتی
فعالیت های اداری و تشکیلاتی
فعالیت های عملیاتی
فعالیت های عملیاتی در زمینه ارائه خدمات پروازی به هواپیماهای عبوری از قلمرو هوایی کشور و ارئه خدمات فرودگاهی شامل ناوبری، نشست و برخاست، روشنایی باند، تاسیسات و خدمات فرودگاهی، پارکینگ و … برای نشست و برخاست هواپیما در فرودگاه ارائه سایر خدمات فرودگاهی شامل تسهیلات جهت مسافرین، واگذاری اماکن به صورت اجاره جهت فروشگاه، محل اداری، پارکینگ و نصب تابلو تبلیغاتی، خدمات رفاهی شامل آب و برق و تلفن و سایر تسهیلات و ارائه خدمات فنی الکترونیک و ناوبری به سایر فرودگاه های کشور می باشد.
امور مربوط به کنترل و هدایت پروازهای عبوری از قلمرو هوائی کشور و همچنین پروازهای داخلی و خارجی که در ارتفاع بیش از ۲۷۵۰۰ پایی پرواز و در فرودگاههای کشور نشست و برخاست می کنند با استفاده از تجهیزات و دستگاه های رادار از طریق اداره کنترل فضای کشور (سنتر) انجام می پذیرد. اطلاعات مربوط به مشخصات هواپیمائی و زمان و نقطه مرز ورودی و خروجی از طریق تماس خلبان هواپیما به سیستم های کامپیوتری انتقال و بهنگام صدور صورت حساب عوارض عبوری و تنظیم گزارشات لازم مورد استفاده قرار می گیرد.
در مورد پروازهای داخلی و خارجی، برنامه پروازهای شرکتهای هواپیمایی در دو دوره ۶ ماهه از طرف شرکت ها اعلام و به سیستم کامپیوتری اطلاعات پرواز انتقال یافته و بر این اساس در زمان پرواز خلبان به واحد توجیه خلبان (بریفینگ) مراجعه و نسبت به تحویل نقشه و تبادل اطلاعات پرواز اقدام و مراتب نیز به فرودگاه مقصد مخابره می شود. در برنامه توجیه خلبان مشخصات هواپیما، شناسه، مبدأ و مقصد پرواز، میزان سوخت، مسیر پرواز و تجهیزات مورد استفاده در هواپیما تعیین می گردد. برنامه پروازی شرکت های هواپیمایی داخلی و خارجی، پروازهای برنامه ای و همچنین پروازهای غیر برنامه ای که حسب مورد تعیین و اعلام می شود از طریق تلکس و اینترنت در اختیار اداره مراقبت پرواز قرار داده می شود.
هدایت هواپیما از محل پارکینگ به باند فرودگاه جهت انجام برخاست از طریق تماس برج مراقبت با خلبان و همکاری واحد ترافیک اداره مراقبت زمینی انجام می پذیرد.
هواپیما در مسیر پرواز تا شعاع ۷۰ مایلی (حدود ۱۰۰ کیلومتر) و تا ارتفاع حداکثر ۲۸۰۰۰ پا با برج کنترل فرودگاه در تماس بوده و پس از آن به فرودگاه بعدی واقع در مسیر واگذار می شود. قابل ذکر است علاوه بر کنترل محدوده فرودگاهی، عملیات پروازی در آسمان کشور از طریق مرکز سنتر نیز تحت کنترل و نظارت قرار دارد.
پروازهای ورودی پس از تقرب به محدوده برج کنترل فرودگاه و بر قراری تماس از طریق باند تعیین شده به زمین نشسته و به پارکینگ هدایت می شوند.
جهت هر پرواز که شامل ورودی و خروجی و محلی و عبوری می باشد، برگه ای موسوم به استریپ نوار شاخص پروازی از طریق دستگاه رادار تخصیص و نوع پرواز جهت شناسایی آسان با رنگ آبی (پروازهای خروجی) قرمز پروازهای ورودی و زرد پروازهای محلی یا عبوری مشخص می شود. در برگ استریپ اطلاعات و مشخصات هواپیما مبدأ و مقصد و محل های گزارش موقعیت هواپیما به برج کنترل، زمان تقریبی و واقعی ورود و خروج هواپیما از باند درج و نسخه ای از آن به صورت روزانه جهت صدور صورت حساب خدمات پروازی به مرکز کامپیوتر واحد بازرگانی ارسال می شود.
پشتیبانی عملیات
امور پشتیبانی عملیات شامل نصب و راه اندازی و تعمیرات و نگهداری سیستم ها و تجیزات رادار، کنترل مکالمات و ناوبری هواپیما به هنگام فرود و برخاستن از فرودگاه و سیستم های کنترل ورود و خروج مسافرین از ترمینال ها و سیستم های مخابراتی و ارتباطی و انتقال دیتا می باشد.
سیستم های الکترونیک مورد استفاده پس از نصب و راه اندازی در اختیار واحدهای استفاده کننده قرار گرفته و با توجه به حساسیت و نوع قطعات در مقاطع زمانی ۶ ماهه و سالانه با استفاده از دفترچه راهنمای تعمیرات و یا بر حسب مورد در طی سال با اعلام موارد خرابی توسط استفاده کنندگان تعمیرات لازم به عمل می آید.
بخش عمده خدمات فرودگاهی ارائه شده از طریق اداره مهندسی الکترونیک توسط پیمانکاران طرف قرارداد و تحت نظارت این اداره انجام می شود. اقلام مورد نیاز مصرف در انجام تعمیرات و نگهداری بر حسب مفاد قرارداد یا به عهده پیمانکار بوده و یا از طریق فرودگاه درخواست و تحویل می شود.
سایر خدمات فرودگاهی شامل نظارت بر سیستم های اعلام پرواز، شبکه سرور گذرنامه، روشنائی باند، سیستم های اطلاعات داخلی و شبکه تله تکست تلویزیون، نگهداری کامپیوترهای مورد استفاده در فرودگاه تلفن گویا ۱۹۹ و نظارت بر کار پیمانکاران نصب شبکه های فوق می باشد.
هماهنگی و صدور مجوز کلیه پروازهای مسافری، باری، تجاری، اختصاصی و داخی و خارجی از طریق واحد هماهنگی پرواز معاونت خدمات فرودگاهی انجام و اطلاعات پرواز پس از کنترل به سیستم کامپیوتری انتقال و مجوز پرواز صادر و به خلبان تحویل می شود. صدور مجوز پرواز با توجه به ظرفیت پذیرش مسافر در سالن های ترمینالها و امکانات پروازی به عمل می آید.
خدمات رسانی به مسافرین در داخل ترمینالها از طریق پیمانکاران طرف قرارداد و تحت نظارت اداره امور ترمینال ها انجام می پذیرد. از جمله این فعالیت ها امور نظافتی، اطلاعات مرکز تلفن، اطلاعات پرواز و تلفن گویا، باربری، خدمات درمانی، نمازخانه، هماهنگی پروازها و اماکن و دفاتر فروش بلیط و تاکسیرانی می باشد.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.

سامانه پژوهشی – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- قسمت …

امور مربوط به تامین برق اضطراری، روشنایی باند، ایستگاه های هوانوردی و برق و تاسیسات در محوطه پروازی و محوطه بیرونی توسط پرسنل اداره امور فنی و تجهیزات فرودگاهی و پیمانکاران طرف قرارداد انجام می پذیرد.
قطعات یدکی و ابزار و لوازم مورد مصرف جهت تعمیرات و نگهداری از طریق واحدهای ذیربط درخواست و از طریق پرسنل انبار تحویل می شود. تعمیرات اساسی دستگاه ها و تجهیزات توسط پیمانکاران طرف قرارداد به صورت خرید خدمات و تعمیرات جزیی به وسیله کارکنان شرکت به عمل می آید.
فعالیت های خدماتی
فعالیت های خدماتی مربوط به نگهداری و توسعه فرودگاه ها شامل طراحی نظارت بر عملیات ساخت و ساز و کنترل پروژه، توسعه و بهسازی، تکمیل و تعمیرات ساختمان ها از طریق اداره کل ساختمان و توسعه فرودگاه ها، بررسی و امکان سنجی و بازاریابی راه های ایجاد درآمد مستمر برای شرکت و … توسط دفتر برنامه ریزی و سرمایه گذاری و تهیه وتدارک کالا و نگهداری در انبار و تحویل به واحد های درخواست کننده، انعقاد قراردادهای خرید خدمات و نظارت برحسن اجرای آنها از طریق اداره کل تدارکات ستاد انجام می پذیرد.
فعالیت های تشکیلاتی
فعالیت های تشکیلاتی در ارتباط با ستاد و یا هر یک از ادارات کل فرودگاه ها و سایر ادارات توسط واحدهای امور اداری، خدمات عمومی بازرگانی، امور مشترکین، مرکز آموزش فنون هوائی، امور مالی، روابط عمومی، ارگانهای دولتی و … انجام می شوند.
عوارض فرودگاهی مربوط به نشست و برخاست هواپیما در فرودگاه شامل ناوبری، نشست و برخاست، روشنایی باند، تاسیسات و خدمات فرودگاهی، پارکینگ، خدمات سوختگیری هواپیما، خدمات بار و …) از طریق امور بازرگانی فرودگاه و بر اساس نرخ های مصوب هیئت وزیران محاسبه و با تنظیم صورت حساب از شرکت های هواپیمایی داخلی و خارجی به صورت ماهانه دریافت می شود.
امور مشترکین در جهت ارائه خدمات رفاهی و تسهیلات (آب، برق، رادیو ترانک، گاز و …) مورد نیاز مشترکین اماکن واگذاری بصورت اجاره به شرکت های هواپیمایی داخلی و خارجی مستقر در فرودگاه، شرکت های خدماتی و بهره برداران از اماکن فعالیت نموده و درآمد خدمات ارائه شده با استفاده از اطلاعات کارکرد موجود در نرم افزار کامپیوتری امور مشترکین و اداره مهندسی الکترونیک با تنظیم صورت حساب در دوره های زمانی معین از مشترکین اخذ می شود.
هزینه های شرکت به منظور هماهنگی با هزینه های بودجه ای، کلا به دو گروه هزینه شامل هزینه های عملیات و هزینه های اداری و تشکیلاتی تفکیک و طبقه بندی شده اند.
گروه هزینه های عملیات، مربوط به فعالیتهای واحدهایی است که مستقیما در زمینه ارائه خدمات فرودگاهی، ایجاد، ساخت، توسعه و بهسازی تجهیزات و دستگاه های فرودگاهی و یا نگهداری و پشتیبانی فنی از آنها و ارائه خدمات فرودگاهی به شرکت های هواپیمائی، مسافری و مشترکین خدمات رفاهی و بهره برداران اماکن فعالیت می نمایند. هزینه های مربوط به حوزه های عملیات، پشتیبانی عملیات و خدماتی در ستاد و ادارات کل فرودگاه ها و سایر ادارات در گروه هزینه های عملیات تلقی می شوند.
این گروه از هزینه ها تحت عنوان دستمزد مستقیم، سربار مستقیم، و سربار غیر مستقیم به بهای تمام شده خدمات فرودگاهی شامل عوارض و سایر خدمات فرودگاهی و پروژه های در جریان ساخت یا توسعه و بهسازی تأسیسات و تجهیزات فرودگاهی جهت شرکت یا دیگران منظور خواهد شد.
گروه هزینه های عملیات شامل سرفصلهای هزینه (حساب کل) به شرح زیر می باشد.
هزینه های حقوق، دستمزد و مزایای کارکنان
هزینه های کارکنان
هزینه های عملیاتی
هزینه های استهلاک
گروه هزینه های اداری و تشکیلاتی شامل هزینه های واحدها و مراکز هزینه اداری و تشکیلاتی و سایر هزینه ها می باشد.
سرفصلهای هزینه های پشتیبانی عملیات و خدماتی در گروه هزینه های عملیات تفکیک و طبقه بندی شده اند.
هزینه های پشتیبانی عملیات و خدماتی بر اساس مبانی و معیارهای تسهیم هزینه که توسط شرکت و با همکاری طراحان پروژه تعیین خواهند شد، به مراکز هزینه عملیاتی، تشکیلاتی و یا احیانا پروژه ها تسهیم شده و از این طریق بخشی از آنها به بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و پروژه های در جریان شرکت و یا دیگران تخصیص می یابند.
هزینه های تشکیلاتی علاوه بر سرفصل های مشابه با هزینه های عملیات، شامل سرفصلهای هزینه حقوق، دستمزد و مزایای بازنشستگان، هزینه های مالی، اقلام غیر مترقبه و سایر هزینه ها نیز می باشد. هزینه های تشکیلاتی کلا به عنوان هزینه های دوره مالی به حساب سود و زیان منظور می گردند.
هر یک از سرفصل های هزینه به عنوان هزینه یا حسابهای معین هزینه تفکیک شده و مبالغ واقعی هزینه ها به هنگام تحقق، پرداخت و تعهد، همزمان از دو بعد نوع هزینه (حساب معین هزینه) و مرکز جذب یا محل وقوع هزینه (مرکز هزینه) مورد شناسایی و بررسی قرار گرفته و بر اساس شواهد عینی و مدارک مثبته مورد ثبت قرار می گیرند.
مراکز هزینه
به منظور اعمال کنترل، سنجش مسئولیت و ایجاد مبانی لازم جهت هزینه یابی، تسهیم هزینه ها و محاسبه دقیق بهای تمام شده ارائه خدمات فرودگاهی و انجام پروژه های شرکت یا دیگران، واحدهای شرکت با توجه به نوع فعالیت، بر اساس ساختار سازمانی، تفکیک، طبقه بندی و شماره گذاری شده است. هر یک از واحدهایی که بر این اساس شناسایی و شماره گذاری گردد، یک مرکز هزینه نامیده می شود.
بر این اساس مراکز هزینه مربوط به ارائه خدمات پرواز در ستاد و ادارات کل فرودگاه ها و سایر ادارات تابعه که در زمینه عملیات پرواز و خدمات فرودگاهی فعالیت می نمایند، به عنوان مراکز هزینه عملیات و مراکزی که در ارتباط با ارائه خدمات و پشتیبانی در زمینه نصب و راه اندازی تجهیزات فرودگاهی و تعمیرات و نگهداری از آنها، ارائه خدمات به سایر فرودگاه ها و تعمیرات و نگهدار ی ماشین آلات، برق و تاسیسات و امور ترمینالها و اماکن با سایر مراکز هزینه (عملیاتی، تشکیلاتی و …) در ستاد و ادارات کل فروگاه ها و سایر ادارات فعالیت دارند، به عنوان مراکز هزینه پشتیبانی عملیات، در نظر گرفته شده اند.
مراکز هزینه تشکیلاتی شامل واحدهایی هستند که در ارتباط با اداره امور شرکت در ستاد و ادارات کل فرودگاه ها فعالیت دارند و فعالیت های آنها ارتباط مستقیم با بهای تمام شده خدمات و یا پروژه های مرتبط ندارد.
از آنجایی که بعضی از مراکز هزینه عملیات نقش پشتیبانی کننده سایر مراکز عملیات را دارند و مستقیما در ارانه خدمات فرودگاهی و انجام پروژه ها دخالت ندارند، بنابر این به منظور افزایش دقت در محاسبات بهای تمام شده، مراکز هزینه عملیات در ستاد و هر یک از ادارات کل فرودگاه ها از نظر نوع و ماهیت فعالیت و عملیات به مراکز هزینه عملیات و مراکز هزینه پشتیبانی عملیات تفکیک شده است.
مراکز هزینه عملیات مستقیما در ارتباط با ارائه خدمات فرودگاهی در ستاد و فرودگاه ها فعالیت می نمایند و شامل مراکزی نظیر کنترل فضای کشور در ستاد و برج مراقب، تقرب، ایمنی زمینی، آتش نشانی، مارشالرینگ، کنترل ترافیک، اماکن، تسمه نقاله، روشنایی باند و … در هر یک از فرودگاه ها می باشند.
مراکز هزینه پشتیبانی عملیات در ستاد و ادارات کل فرودگاه ها و سایر ادارات تابعه شرکت در زمینه ارائه خدمات پشتیبانی فنی و تعمیرات دستگاه ها و تجهیزات فرودگاهی و مراکز هزینه عملیات فعالیت دارند.
مجموع هزینه های مراکز هزینه عملیات شامل حقوق و دستمزد کارکنان (دستمزد مستقیم) و سایر هزینه های مراکز مزبور (سربار مستقیم) به همراه سهم دریافتی از هزینه های مراکز هزینه پشتیبانی عملیات و خدماتی (سربار غیر مستقیم)، هزینه های قابل جذب و تخصیص به خدمات مشمول بهای تمام شده را تشکیل می دهند.
ظرفیت
ظرفیت عملی در اختیار در فعالیت های عملیاتی در فرودگاهها تابعه، تعداد پرواز با توجه به محدودیتهای موجود از جمله پارکینگ در فرودگاه مهرآباد و در مورد سایر خدمات فرودگاهی سطح زیر بنا، تعداد، تناژ، ساعات ارائه خدمات و … می باشد.
در تعیین ظرفیت عملی تعداد و نوع هواپیما (گروه بندی در کلاس های مختلف و وزن) با توجه به زمان بندی نشست و برخاست هواپیما مدنظر بوده و بر این اساس از مقایسه تعداد هواپیماهای ورودی و خروجی در واحد زمان به میزان تعیین شده در ظرفیت قابل دسترس با اعمال درصدی به عنوان تعدیل ظرفیت، ظرفیت عملی محاسبه و از مقایسه آن با ظرفیت اسمی پروازهای فرودگاه، ظرفیت بلا استفاده محاسبه می شود.
هزینه های انجام شده در رابطه با ارائه خدمات پروازی بر اساس تجزیه و تحلیل و تصمیم مدیریت و با توجه به اصول و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری از طربق تسهیم هزینه های عملیات بر اساس مبانی تسهیم فوق الذکر به عنوان هزینه های قابل جذب به بهای تمام شده ارائه خدمات پروازی منظور و سهم هزینه ظرفیت بلااستفاده (در صورت وجود) تحت عنوان هزینه های جذب نشده به حساب سود و زیان شرکت منظور می گردد.
هزینه های ثابت و متغیر
به منظور تعیین دقیق هزینه های قابل جذب به خدمات فرودگاهی و پروژه ها و شناسایی و خارج کردن هزینه های غیر قابل جذب (جذب نشده) از هزینه های واقعی و تحقق یافته، عوامل هزینه بر حسب مراکز هزینه مربوطه، از نظر گرایش و رفتار در ارتباط با ارائه خدمات فرودگاهی و پروژه های احداث، توسعه و بهسازی تجهیزات فرودگاهی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و به هزینه های ثابت و متغیر تفکیک می گردند.
هزینه های ثابت به هزینه هایی اطلاق می شود که بر اثر تغییر در سطح فعالیت های عملیات تغییر نمی کنند.
هزینه های متغیر برعکس هزینه های ثابت بطور مستقیم و به تناسب تغییر در سطح فعالیت، افزایش یا کاهش می یابند.

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

پژوهش – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- قسمت …

تعریف وشناسایی مراکز فعالیت مبنای اصلی آنالیز فعالیتها و عملیات هزینه یابی است. مراکز فعالیت مجموعه ای ازفعالیت ها هستند، که در جهت بهبود و کنترل فعالیتها با هم، سازماندهی می شوند. برای تعریف و شناسایی مراکز فعالیت چندین روش وجود دارد. یکی از بهترین راههایی که می‌توان مراکز فعالیت را شناسایی و گروه بندی کرد، استفاده از نمودار سازمانی وظیفه ای سازمان است. در نمودار سازمانی فعالیت‌های مورد نیاز برای انجام کارها برحسب وظیفه از یکدیگر تفکیک و مجزا شده‌اند و برای دستیابی به ماموریت اصلی، کل سازمان بر حسب وظیفه به بخشهای کوچکتر تقسیم می شوند. برای کسب اطلاعات در مورد فعالیتهایی که در هر قسمت انجام می‌شود، می‌توان با مشاهده، مطالعه و بررسی وظایف و یا مصاحبه با مدیران و کارشناسان هر دایره نسبت جمع آوری اطلاعات مورد نیاز اقدام کرد. در ایجاد مراکز فعالیت اصول زیر را باید در نظر گرفت:
قاعده اول: فعالیتهایی را که مربوط به یک بخش هستند باید با هم سازماندهی شوند. این عمل مشابه با عملیات سازماندهی فعالیت ها بر اساس نمودار سازمانی است.
قاعده دوم: فعالیت ها را بر اساس اطلاعات حاصل از هر مرکز فعالیت سازماندهی شوند. استفاده از خصوصیات مورد نیاز برای هر مرکز فعالیت در این مرحله می تواند به سازماندهی فعالیتها کمک زیادی کند. علاوه براین استفاده از خصوصیات باعث گزارش دهی در مورد فعالیتها می گردد.
قاعده سوم: مراکز فعالیت باید بر اساس سلسله مراتب فعالیتها طراحی شوند. استفاده از مراکز فعالیت بصورت سلسله مراتبی باعث کاهش تعداد مراکز فعالیت و تاثیر عملی آنها بر یکدیگر می شود. این طبقه بندی به استفاده کنندگان کمک می کند، که روی سطوح مختلف اطلاعات احاطه داشته باشند.
تعریف و شناسایی فعالیت‌ها در هر کدام از مراکز فعالیت تعریف شده بستگی به هدف یا اهداف طراحی سیستم ABC دارد. اگر هدف از طراحی سیستم، تعیین اهداف استراتژیک سازمانی باشد، طراحی مدل و فعالیت‌ها باید درجهت تخصیص صحیح هزینه‌ها به هدف هزینه باشد. اما اگر هدف از طراحی مدل بهبود بخشیدن به فرآیندها باشد طراحی مدل باید در جهت فراهم‌آوردن اطلاعات در مورد فعالیت‌ها و هدف هزینه باشد.
برای شناسایی و طبقه بندی فعالیتها در مراکز فعالیت باید اصول زیر را در نظر گرفت:
قاعده اول : هماهنگ کردن جزئیات فعالیت ها با اهداف مدل
تعریف و شناسایی فعالیتها باید با توجه به هدف مدل انجام شود چون می توان فعالیتها را از سطح خیلی جزئی تا سطح کلی تعریف نمود و یا می توان فعالیتها را در سطح خیلی جزئی تعریف نمود و سپس با توجه به طبقه بندی آنها در فعالیتهای کلان (ماکرو)، جزئی بودن فعالیتها را تا حد مورد نیاز تقلیل داد. در یک نتیجه گیری کلی می توان گفت اگر هدف از شناسایی فعالیتها، بهبود بخشیدن به آنها باشد بهتر است فعالیتها را در سطح خیلی جزئی (میکرو) تعریف کرد، ولی اگر هدف محاسبه بهای تمام شده و تعیین اطلاعات برای تصمیم گیری های استراتژیک باشد، بهتر است که فعالیتها در سطح کلی (ماکرو) تعریف شوند.
قاعده دوم : طبقه بندی فعالیتها
اگر اهداف در نظر گرفته شده برای سیستم با یکدیگر تضاد داشته باشند. بهتر است که طبقه بندی فعالیتها بصورت فعالیتهای کلان (ماکرو) باشد. مثلا اگر هدف از تجزیه و تحلیل فعالیتها ایجاد بهبود و تعیین اهداف استراتژیک باشد، از آنجا که دستیابی به این دو هدف با توجه به سطح اطلاعات مورد نیاز برای هر کدام از اهدف باعث ایجاد تضاد خواهد شد، بهتر است فعالیتها را بر حسب فعالیتهای کلان (ماکرو) طبقه بندی کرد. چون این فعالیتها در بر گیرنده فعالیتهای جزئی مرتبط به هم نیز می باشد. برای تبدیل فعالیتهای جزئی (میکرو) به فعالیتهای کلان (ماکرو) اصول زیر باید در نظر گرفته شود:
۱-فعالیتها باید در یک سطح مشابه باشند.
۲- فعالیتها باید از محرک هزینه مشابه استفاده کنند.
۳- فعالیتها باید دارای هدف مشترک باشند.
قاعده سوم : ترکیب فعالیتها با یکدیگر تا حد امکان
فعالیتهایی که در جهت رسیدن به یک هدف باشند و از مبنای مشترک برای تسهیم هزینه ها استفاده می کنند، می توانند با همدیگر ترکیب شوند. چون با ترکیب فعالیتها علاوه براینکه می توان به هدف تعیین شده دست یافت، سطح جزئی بودن اطلاعات در سازمان نیز تا حد ممکن کاهش می یابد. ترکیب فعالیتها با یکدیگر مستلزم رعایت اصول زیر است :
۱- فعالیتهای که با یکدیگر ترکیب می شوند، باید دریک سطح مشابه باشند، مثلاً نمی توان فعالیتهای را که در سطح جزئی انجام می شوند را با فعالیتهایی که در سطح کلی انجام می شوند را با یکدیگر ترکیب کرد.
۲- ترکیب فعالیتها باید طوری انجام شود، که با استفاده از یک مبنای فعالیت، بتوان هزینه های سربار را به فعالیتهایی که در سطح خرد یا کلان (ماکرو) تقسیم بندی شده اند، تخصیص داد.
۳- فعالیتهایی که با هم ترکیب می شوند، باید دارای هدف مشترک باشند و همگی در جهت تکمیل و ارائه یک نوع خدمت به استفاده کنندگان خاص باشند. مثلاً انجام فعالیتهای مربوط به امور اقتصادی و بازرگانی فرودگاهها را نمی توان با فعالیتهای مربوط به تدارکات آنها ترکیب کرد.
آنالیز فعالیت در داخل مراکز فعالیت جهت مشخص کردن فعالیتهای مربوط به هر کدام از اهداف هزینه
در این مرحله با توجه به هدف هزینه تعیین شده فعالیتهای موجود در هر کدام از مراکز فعالیت مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. هدف از آنالیز فعالیت شناسایی فعالیتهایی است که برای انجام هر کدام از اهداف هزینه بکار گرفته می شوند، تعیین حجم فعالیتهای مورد نیاز برای انجام هدف هزینه و شناسایی خصوصیتهای فعالیتهای مورد نیاز برای انجام هدف هزینه می باشد. آنالیز فعالیت همچنین اطلاعات مفید و ارزشمندی را نیز در رابطه با بهبود عملکردها و فرآیندها در اختیار مدیریت قرار می دهد.
شناسایی منابع مورد نیاز برای انجام هر کدام از فعالیتها و خصوصیات هر کدام از منابع
در این مرحله با توجه به هدف هزینه های تعریف شده و یا خروجیهای سیستم، منابع مورد نیاز برای انجام هر کدام از فعالیتها مشخص می گردد. از جمله نوع منابع، حجم منابع بر حسب هر کدام از خروجیها، منابع مورد نیاز مستقیم و غیر مستقیم، ماهیت منابع (ثابت و متغیر) مورد نیاز بر حسب هر کدام از اهداف هزینه و درجه تغییر پذیری منابع با توجه به اهداف هزینه تعیین می گردد.
تعریف و شناسایی محرک منابع
منظور از محرک منابع عاملی است که ارتباط بین منابع مصرف شده و هدف هزینه را بر حسب هر کدام از منابع مشخص می کند. محرک منابع تعیین کننده رابطه علّی بین منابع مصرف شده و حجم و یا تعداد هدف هزینه می باشد و با استفاده از محرک منابع می توان حجم منابع استفاده شده را به هدف هزینه نسبت داد. به عنوان مثال میزان استفاده هر کدام از واحدهای عملیاتی و اداری از تاسیسات یک فرودگاه بر اساس مبنای متراژ فیزیکی آن می باشد که بر این اساس هر چه متراژ فیزیکی بیشتر باشد، میزان استفاده نیز بیشتر خواهد بود.
عملیات هزینه یابی در مراکز فعالیت
با توجه به منابع مورد نیاز برای انجام هر فعالیت در این مرحله باید هزینه منابع مورد نیاز برای انجام فعالیتها را شناسایی کرد. عملیات هزینه یابی با توجه به نوع اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیری متفاوت می باشد و می توان عملیات جمع آوری هزینه ها را از سطح بسیار جزئی تا سطح کلی جمع آوری کرد که این موضوع بیشتر به هدف هزینه بستگی دارد. در صورتی که هدف هزینه در یک سازمان واحد باشد و کلیه منابع مورد نیاز برای انجام یک هدف تخصیص یابند نیازی به جزئیات هزینه نمی باشد. به عنوان مثال اگر در یک فرودگاه صرفا خدمات نشست و برخاست هواپیما انجام می شود. و هدف ما از طراحی سیستم جمع آوری اطلاعات برای محاسبه بهای تمام شده باشد دیگر نیازی به تفکیک و ریز هزینه ها نمی باشد اما اگر در یک فرودگاه کلیه خدمات فرودگاهی وجود دارد و هر خدمت شرایط و ویژگیهای خاص مربوط به خود را دارد، نیاز است تا ابتدا ویژگیها و شرایط خاص هر خدمت شناسایی شده و سپس با توجه به هر ویژگی، عملیات هزینه یابی انجام شود تا هزینه های خاص هر خدمت مشخص گردد. برای انجام عملیات هزینه یابی با توجه به طول دوره مورد نظر می توان به دفاتر مالی و حسابداری هر فرودگاه مراجعه نمود تا هزینه ها به تفکیک طبقه بندیهای انجام شده شناسایی گردد.
تعریف و شناسایی محرکهای هزینه بر حسب مراکز فعالیت
محرکهای هزینه دقیقا عملیات مشابه محرکهای منابع را انجام می دهند با این تفاوت که محرک هزینه عامل ارتباط دهنده بین هزینه های ایجاد شده در مراکز هزینه و هدف هزینه می باشد. به عنوان مثال اگر بخواهیم سهم برج مراقبت یک فرودگاه را از هزینه های مربوط به تاسیسات آن مشخص نماییم از مبنای متراژ فیزیکی استفاده کرده و بر این اساس هزینه های تاسیسات به واحد برج مراقبت تخصیص داده می شود.
محرک فعالیت نشان دهنده تقاضا برای فعالیت ها با توجه به هدف هزینه است و برای انتخاب محرک فعالیت باید اصول زیر در نظر گرفته شود.
قاعده اول : از محرکهای فعالیتهایی استفاده شود که با نوع فعالیت مطابقت داشته باشد. مبناهای هزینه که برای تسهیم هزینه ها استفاده می شوند باید بتواند ارتباط علی بین مصرف فعالیتها و هدف هزینه را تعیین کند. مثلا اگر در انتخاب محرک فعالیت برای تخصیص هزینه های تاسیسات فرودگاه به هر بخش از مبنای “تعداد کارمندان” استفاده گردد، این مبنا نمی تواند بطور صحیح نشان دهنده فعالیتهای مصرف شده در واحد تاسیسات باشد. بلکه برای تسهیم درست هزینه ها باید از مبنا “متراژ فیزیکی مربوط به هر بخش” استفاده کرد. چون هزینه های واحد تاسیسات بیشتر با متراژ فیزیکی هر بخش ارتباط دارد نه با تعداد کارمند.
قاعده دوم : محرکهای هزینه باید بطور واقعی با فعالیتهایی که مصرف میشود ارتباط داشته باشد. از آنجا که محرک هزینه در تخصیص هزینه ها نقش اصلی را ایفاء می کند، بنابراین محرک هزینه انتخاب شده باید هزینه منابعی که برای انجام فعالیتها مصرف می شود، را تعیین کند.
قاعده سوم : تعداد محرکهای هزینه باید بطور بهینه انتخاب شود. انتخاب محرک هزینه باید طوری باشد که بتوان با استفاده ازآن هزینه های سربار را با استفاده از آن و تا حد زیادی به هدف هزینه تخصیص داد. از طرف دیگر انتخاب زیاد مبناهای هزینه علاوه بر اینکه جمع آوری اطلاعات را با مشکل مواجه می کند، باعث عدم کارآیی مدل خواهد شد.
قاعده چهارم : محرکهای هزینه باید طوری انتخاب شود که باعث بهبود عملکرد فعالیتها گردد. از مبناهای فعالیت معمولا بعنوان معیارهای سنجش عملکرد استفاده می شود. بنابراین محرکهای هزینه ای که برای تسهیم هزینه ها استفاده می شود، باید باعث بهبود عملکرد فعالیتها شود.
قاعده پنجم : از محرکهای هزینه ای استفاده شود که معیار سنجش هزینه آنها درسیستم وجود داشته باشد. محرکهای هزینه فعالیتها بر حسب نوع آنها معمولا از معیارهای سنجش هزینه متفاوت استفاده می کنند. بنابراین باید محرکهایی انتخاب گردد که اطلاعات هزینه ای آنها درسازمان وجود داشته باشد.
عملیات تخصیص هزینه های غیر مستقیم به هدف هزینه
با توجه به اینکه هزینه های مربوط به هر هدف هزینه صرفا هزینه های مستقیم نمی باشد. بنابراین باید با در نظر گرفتن هدف هزینه، هزینه های غیر مستقیم و هزینه های مربوط به بخشهای جانبی را بر حسب محرک منابع به هدف هزینه اختصاص داد تا بر این اساس کل هزینه های مربوط به هر هدف هزینه مشخص گردد. به عنوان مثال در صورتی که هدف هزینه محاسبه بهای تمام شده خدمات ناوبری در یک فرودگاه باشد، می بایست علاوه بر هزینه های مستقیم مربوط به آن که عمدتا هزینه های ایجاد شده در سطح دسته خدمات می باشد، سهم هزینه ای هر پرواز از هزینه های جانبی نظیر استهلاک دستگاههای ناوبری و همچنین هزینه های تخصیصی از طرف بخشهای ستادی شرکت به فرودگاها و نهایتا پرواز محاسبه شده تا بر این اساس سهم هزینه ای (هزینه های مستقیم و غیر مستقیم)آن محاسبه شود. برای انجام عملیات تخصیص هزینه اصول زیر را باید در نظر گرفت:
قاعده اول: تخصیص هزینه فعالیتهای نگهداری (هزینه های سطح فرودگاه) به فعالیتهایی که از آنها منتفع می شوند. از آنجا که هزینه های نگهداری قابل تخصیص به یک خدمت خاص نمی باشند. بنابراین باید با استفاده از مبناهای منطقی و مناسب، این هزینه ها به فعالیتها تخصیص یابد.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- …

قاعده دوم :برای تخصیص دقیق هزینه ها به فعالیتها باید تا حد امکان فعالیتها را آنالیز و تحلیل کرد تا تخصیص هزینه ها واقعی تر انجام شود. با توجه به اینکه تخصیص دقیق هزینه ها در سیستم ABC می تواند کمک زیادی به محاسبه هزینه های خدمات داشته باشد. بنابراین باید تا حد امکان فعالیتها به هدف هزینه مربوط به خود تخصیص داده شوند. برای این منظور ردیابی و شناسایی دقیق فعالیتها بسیار مهم می باشد.
قاعده سوم : استفاده از نظرات سایر متخصصان برای تخصیص دقیق هزینه ها. در بعضی از مواقع که مبنای تخصیص بعضی از هزینه ها به هدف هزینه مشخص نمی باشد و یا دارای ابهام است برای تخصیص صحیح هزینه ها می توان از نظرات متخصصان که اطلاعات تخصصی از فرآیند ارائه خدمات دارند، استفاده کرد. استفاده از نظرات متخصصین جهت سنجش و تعیین فعالیتهایی که اطلاعات کمی در مورد آنها وجود ندارد، بسیار مفید می باشد.
قاعده چهارم: هزینه های مستقیم و غیر مستقیم مربوط به انجام فعالیتها باید تفکیک گردد. با توجه به تاثیر این دو گروه از هزینه ها بر محاسبه بهای تمام شده خدمات و نوع اطلاعاتی که برای تصمیم گیری مدیران فراهم می کنند، لازم است تا این گروه از هزینه از یکدیگر تفکیک گردند. تا بر این اساس صحت اطلاعات عملیات هزینه یابی افزایش یابد.
محاسبه بهای تمام شده هدف هزینه
در این مرحله با توجه به هدف هزینه (خدمات فرودگاهی ارائه شده ، تعداد محصول تولید شده، و….)، حجم و میزان آن در طول دوره مورد بررسی و همچنین هزینه های تخصیص داده شده به هر کدام از اهداف هزینه، بهای تمام شده آن محاسبه می گردد که این بهای تمام شده می تواند شامل یک ساعت خدمات ناوبری ارائه شده و یا بهای تمام شده کل خدمات فرودگاهی ارائه شده به یک پرواز باشد.
پیشینه تحقیق
مقدمه
با توجه به اینکه ایجاد و توسعه سیستمهای هزینه یابی و محاسبه بهای تمام شده در سازمانهای مختلف عمدتاً بدلیل نیاز به نوع اطلاعات فراهم شده توسط این سیستم می باشد، بنابراین بررسی تجربیات و نتایج حاصل از سازمانهایی که از این سیستمها در رابطه با هزینه یابی و محاسبه بهای تمام شده استفاده کرده اند، می تواند در ارائه سیستم مطلوب در این زمینه مناسب باشد. بنابراین برای درک چگونگی تکامل و توسعه سیستم پیشنهادی، نیاز به بررسی پیشینه و روند شکل گیری آن در بخشهای مختلف می باشد تا با استفاده از این تجارب و شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها، سیستم مطلوب برای این منظور طراحی گردد. بیشتر سیستمهای هزینه یابی و خصوصاً سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت ابتدا در بخشهای تولیدی مطرح و بکار گرفته شد، اما بخشهای خدماتی نیز طی سالهای گذشته توجه خاصی به استفاده و بکارگیری این روشها در فراهم نمودن اطلاعات مالی و هزینه ای داشته اند. بطوریکه در طول چند سال اخیر تعداد موسسات خدماتی که از سیستمهای نوین هزینه یابی در شناسایی و کنترل هزینه ها استفاده کرده اند رشد چشمگیری داشته است. برای این منظور در این بخش ابتدا چگونگی پیدایش و شکل گیری سیستمهای هزینه یابی مطرح می گردد. سپس به پیشینه موضوع سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت، نحوه رشد، توسعه و تکامل آن و سازمانهای تولیدی و خدماتی که از این سیستم استفاده کرده اند می پردازیم و در نهایت کاربردهای سیستم پیشنهادی در سایر بخشهای دیگر مطرح می شود.
پیشینه سیستم هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت وکاربردهای آن
بطور کلی تا اواخر دهه ۸۰ صحت شناسایی هزینه ها و محاسبه بهای تمام شده خدمات در بیشتر سازمانها به عنوان یک مسأله اساسی مطرح نبود. اما از سال ۱۹۸۳ با توجه به افزایش هزینه های ارائه خدمات و لزوم کنترل این هزینه ها و افزایش نقش و اهمیت اطلاعات در تصمیم گیریهای مدیریتی، نیاز به بکارگیری و استفاده از روشهای هزینه یابی برای محاسبه بهای تمام شده خدمات، اهمیت زیادی پیدا کرد. برای این منظور بیشتر سازمانها علاقمند به شناسایی هزینه های خود و بکارگیری روشهای جدید هزینه یابی در این زمینه شدند.
با پیدایش تکنولوژی‌های مدرن تولیدی وخدماتی در دو دهه اخیر، تأکید بر افزایش سودآوری و کیفیت، رضایتمندی، کاهش هزینه ها و افزایش رقابت در سطح جهانی، چالشهای جدیدی را برای حسابداری مدیریت فراهم نمود. بطوریکه، سازمانها ناگزیر شدند شیوه‌های هزینه یابی خود را بهبود بخشند و در روش‌های کنترل هزینه‌ها و سیستم های اطلاعاتی خویش بدلیل همسو شدن با این تغییرات تجدید نظر کنند. دستیابی به این امر مستلزم ارائه یک شیوه جدید در حسابداری مدیریت جهت کنترل و هدایت فعالیتها بود که براساس این نیاز سیستم هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت مطرح گردید.
تفکر ایجاد ارتباط بین هزینه‌ها و فعالیت‌ها در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل ۱۹۷۰ در آثار برخی از نویسندگان از جمله سالومنز (Solomons,1968) و استاباس(Staubus, 1971) ارائه گردید. اما توجه مراکز علمی و دانشگاهی درباره اهمیت فعالیتها و چگونگی تاثیر عملکرد آن بر هزینه های سازمانی بیشتر در دهه ۱۹۸۰ مطرح شد (نمازی، ۱۳۷۸).
واژه‌ هزینه‌یابی برمبنای فعالیت، که بعدها به سیستم ABC تکامل یافت، اولین‌بار توسط کوپر و کاپلن (Cooper & Kaplan, 1988) برای تخصیص هزینه فعالیتها به محصولات به‌کار گرفته شد. این دو نویسنده همراه با جانسون (Johnson,1988)، نسبت به دیگران، تأثیر بسزایی در انعکاس نارسایی‌های سیستمهای حسابداری مالی در ارائه اطلاعات دقیق در مورد هزینه‌ها داشتند. آنها معتقد بودند، سیستم‌های هزینه‌یابی سنتی نه ‌تنها پاسخگوی احتیاجات مدیران نیستند، بلکه استفاده از این اطلاعات سبب گمراهی و عدم اتخاذ تصمیم صحیح به‌ وسیله آنان می گردد. این نویسندگان جهت رفع نقایص فوق اقدام به معرفی سیستم جدیدی به نام هزینه‌یابی برمبنای فعالیت (ABC) نمودند (رجبی، ۱۳۷۸).
اگرچه سیستم ABC از ابتدا در سازمانهای تولیدی مطرح و تکامل یافت، اما با مشخص شدن نتایج مثبت حاصل از بکارگیری آن، این سیستم در سازمانهای خدماتی نظیر بیمارستانها، مراکز آموزشی، بانکها، رستورانها و… نیز بکار گرفته شد و نتایج بسیار مناسب و مفیدی از اجرا و بکارگیری آن حاصل گردید.
در مورد سیستم هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت با توجه به مراحل رشد و تکامل آن دیدگاهها و نظرات زیادی مطرح شده است، که به لحاظ زمان ارائه و بکارگیری این دیدگاهها بطور کلی در دو قالب اصلی قابل طرح است. که عبارتند از : ۱) دیدگاه مقدماتی سیستم ABC[21] و ۲) دیدگاه دو بعدی ABC[22].
هدف اصلی از بکارگیری سیستم ABC در اواخر دهه۱۹۸۰ تهیه اطلاعات مالی جهت تصمیم‌گیری مدیران عالی در سطوح استراتژیک بود. با گذشت زمان و آشکار شدن منافع حاصل از بکارگیری آن، از این سیستم برای محاسبه بهای تمام‌شده محصولات و تهیه گزارشهای عملیاتی استفاده شد. این دیدگاه به سیستم هزینه‌یابی مقدماتی ABC معروف گردید. این سیستم ابتدا درکارخانه‌های هانی‌ول[۲۳] ، نورترن‌تله‌کام[۲۴] ، جنرال موتورز[۲۵] و چند کارخانه ‌دیگر جهت هزینه یابی و تهیه گزارشات استراتژیک استفاده شد (Turney, 1997).
با توجه به موفقیت سیستم ABC در سایر سازمانها، از این سیستم جهت تجزیه و تحلیل سودآوری مشتریان و محصولات، بهبود عملیات داخلی سازمان، مدیریت فعالیتها، شناسایی و اولویت‌بندی فرصت‌های کاهش هزینه ها، استفاده گردید. اما به دلیل اینکه این دیدگاه بیشتر به اطلاعات کمی و مالی متکی بود و اطلاعات غیرمالی در مورد فعالیتها را فراهم نمی‌کرد، زیاد مورد استقبال واقع نگردید(Turney,1997).
برای رفع نارسائیهای دیدگاه اولیه ABC، مدل دوبعدی این سیستم مطرح گردید. این مدل دارای دو دیدگاه اصلی در مورد فعالیتها است که عبارتند از: ۱) دیدگاه تخصیص هزینه[۲۶] و ۲) دیدگاه تخصیص فرآیند[۲۷] ، این سیستم با توجه به این دو دیدگاه، اطلاعات عملیاتی و استراتژیکی را جهت تصمیم‌‌گیری فراهم می کند. (در فصل سوم این دو دیدگاه به طور کامل تشریح می شود).
از نظر کاربرد و استفاده از سیستم ABC، شرکتهای زیادی در سطح دنیا از جمله شرکت استاکهام والو و فیتینگز[۲۸] که یکی از تولیدکنندگان سوپاپ آهنی و سرسیلندر انواع ماشینها در آمریکا است، از ABC برای طبقه‌بندی هزینه‌ها و ارائه اطلاعات با توجه به سطوح عملیاتی استفاده کرد. شرکت نورترن تله‌کام لیمیتد[۲۹] که در زمینه تولید و توزیع سیستم‌های تلفن فعالیت دارد، از این سیستم جهت تجزیه و تحلیل فعالیتها و شناسایی اولویت‌ها برای بهبود عملکرد فعالیتهای داخلی استفاده کرد. کارخانه تری‌کوینت[۳۰] که تولیدکننده قطعات الکتریکی مخابراتی و کامپیوتری است، برای شناسایی فعالیتهای خود و طبقه‌ بندی آنها برحسب کاربردهای استراتژیک و بهبود عملیات داخلی سیستم ABC را بکار برد (Turney,1997).
شرکت ارنست و یانگ[۳۱]، که یک شرکت مشاوره‌ای در زمینه طراحی و بکارگیری سیستم‌های هزینه‌یابی است، سیستم ABC را درکارخانه‌های بزرگی در زمینه صنعت الکترونیک، تولید نوشابه و عرضه وسایل ساختمانی بکار گرفت. این سیستم در شرکتهای تولیدی و صنعتی دیگر مانند کلارک هیورث[۳۲] سازنده قطعات و موتورهای ماشین، دیتون اکسترود پلاستیکز[۳۳] تولیدکننده دریچه‌های پلاستیکی، کامپیوموتور[۳۴] سازنده وسایل الکترومکانیکال اتوماتیک، شرکت سوپر بیکری[۳۵] تولیدکننده انواع پیراشکی و نان‌ماشینی، اوریجینال بردفورد سوپ‌ ورکس[۳۶] و مراکز بهداشتی و بیمارستانها مانند مرکز بهداشتی بروک وود[۳۷] از سیستم ABC جهت مرتفع نمودن مشکلات تعیین‌هزینه و گزارش‌دهی به مدیران مختلف، استفاده شده است. بکارگیری این سیستم باعث افزایش سود‌آوری و بهره‌وری چشمگیری در آن شرکت‌ها گردید (Turney, 1997).
در زمینه کاربرد سیستم ABC در موسسات خدماتی، شرکتهای خدماتی همچون شرکت خدمات پست بین‌المللی[۳۸]، شرکت خدماتی هوایی ایرایتالیا[۳۹] و رویال بانک اسکاتلند [۴۰]که در زمینه خدمات بانکی به مشتریان فعالیت دارد، از این سیستم جهت بهبود بخشیدن به فعالیتهای داخلی و ارائه خدمات مناسب‌تر استفاده کرده‌اند.
تحقیقات انجام شده در خارج از کشور
کوپر و کاپلان (Cooper & Kaplan, 1988) در مقاله خود منابعی که در سازمان از آنها استفاده نمی شود از هزینه هایی که به صورت مستقیم به محصول ارتباط دارد جدا می کنند. این نویسندگان ادعا نمودند که استفاده از سیستم حسابداری سنتی باعث می شود اطلاعاتی که از این سیستم بدست می آید ناقص بوده و مدیریت را در برنامه ریزی دچار مشکل می کند و همچنین استفاده از سیستم باعث می شود که هزینه های شرکت بیش از واقع نشان داده شده و در نتیجه موجب زیان شرکت می شود. بنابر این آنها اقدام به معرفی سسیتم هزینه یابی بر مبنای فعالیت کردند.
کوپر و کاپلن در مقاله‌ای تحت عنوان هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و محاسبه منابع استفاده شده در سال ۱۹۹۲ جنبه هایی از سیستم ABC را در محاسبه منابع و ظرفیتهای استفاده شده سازمانی مطرح نمودند. از نظر آنها یکی از مزایای این سیستم، این است که هزینه های خدمات و محصولات را براساس منابع استفاده شده اندازه‌گیری می‌کند و منابعی که در سازمان به عللی از آنها استفاده کامل نمی‌گردد، از هزینه‌های خدمات جدا می کند و تحت عنوان هزینه‌های ظرفیت بلااستفاده شناسایی و طبقه‌بندی می‌نماید. بخشی از ظرفیتهای بلااستفاده ناشی از محدودیتهای سازمان است که شناسایی این محدودیتها و سنجش اثرات ناشی از آن به ما کمک می‌کند که تشخیص دهیم چگونه و کدامیک از ظرفیتهای موجود را توسعه دهیم و چگونه از ظرفیتها و منابع محدود برای تصمیم‌گیری در تخصیص بهتر منابع و کاهش هزینه‌ها استفاده کنیم. در این میان محدودیتهای موجود در سازمان، که به نحوی برعملکرد بهینه آن تأثیر می‌گذارد، نقش اساسی را ایفاء می‌کنند. لذا ارائه راه‌حلهای مناسب و منطقی جهت کاهش این محدودیتها، امری مهم تلقی می‌شود.
(Turney, 1997).
فوزی عبداله ابوسلام (Fawzi Abdalla Abusalam, 2008) موانع بکارگیری هزینه یابی بر مبنای فعالیت را مورد مطالعه قرار داده و مهمترین آنها را عدم دانش کافی نسبت به این سیستم و عدم حمایت مدیران ارشد می داند. زولینگ (Xuling, 2012) در تحقیق خود به بررسی ارتباط بین هزینه ها و فعالیت ها با نوع مشتریان پرداخته و نشان می دهد که استفاده از این اطلاعات مشتریان می تواند کمک شایانی در تصمیم داشته باشد. او هزینه یابی بر مبنای فعالیت را در شرکت Petro China به اجرا در آورده و بعد از اجرای آن توانست انواع هزینه را تعیین نماید. همچنین با توجه نتایج حاصل از اجرای این سیستم ضمن افزایش دقت در برنامه ریزی در خصوص حذف فعالیت های غیر اساسی نیز تصمیم گیری شده است.
تحقیقات انجام شده در داخل کشور
خسرو اسلامی دهکردی (۱۳۷۷) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع ارزیابی مقایسه ای هزینه یابی سنتی جذبی و هزینه یابی بر اساس فعالیت در پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی مدیران فنی و مهندسان نتیجه گرفته که در صورت استقرار سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در سازمان های تولیدی و صنعتی اطلاعات بیشتری نسبت به سیستم سنتی قابل ارائه به مدیران است.
شکاری عبدالعظیم (۱۳۷۰) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان بررسی کاربرد هزینه یابی بر مبنای فعالیت در افزایش بهره وری (مطالعه موردی کارخانه سیمان فارس) ضمن طراحی و اجرای سیستم بهای تمام شده بر مبنای فعالیت، بهره وری مراکز فعالیت خدماتی و تولیدی تعیین گردیده و نشان داده که این روش باعث صرفه جویی در هزینه ها و در نتیجه افزایش سود کارخانه گردیده است. همچنین با استفاده از این سیستم می توان به ارزیابی عملکرد مراکز فعالیت پرداخت و فعالیت های فاقد ارزش افزوده را کنترل کند.
احمد رجبی(۱۳۸۰) در پایان نامه خود با موضوع طراحی سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت و تئوری محدودیت ها با برنامه ریزی خطی عدد صحیح جهت استفاده از منابع سازمانی (مطالعه موردی کارخانجات صنعتی شیراز) با استفاده از اطلاعات حاصل از بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت نشان می دهد که استفاده از اطلاعات سیستم موجود باعث انحراف بهای تمام شده محصولات و اتخاذ تصمیم های اشتباه می شود. همچنین با استفاده از اطلاعات سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت، ترکیب بهینه تولید با توجه به منابع در دسترس و محدودیت ها تعیین شده است.
احمد رجبی (۱۳۸۱) در مقاله خود با عنوان طراحی و ترکیب سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت با سیستم بودجه بندی بر مبنای فعالیت برای اداره کردن منابع بیمارستانی اشاره می کند که در سیستم هزینه یابی موجود (سیستم های سنتی) هیچ گونه ارتباط مستقیمی بین فعالیت های لازم جهت ارائه خدمات و و میزان استفاده از منابع بیمارستانی وجود ندارد در نتیجه بهای تمام شده و هزینه های ارائه خدمات منعکس کننده هزینه فعالیت ها و منابع بکارگرفته شده نمی باشد. سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت با بکارگیری مکانیز مهای متعدد این مشکل را رفع می کند.
یزدانی آرانی (۱۳۸۲) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان مقایسه بهای تمام شده تکثیر ماهی در کارگاه شهید انصاری رشت طبق هزینه یابی بر مبنای فعالیت و مقایسه آن با سیستم موجود با شناسایی محرک های اصلی و فرعی هزینه، زمینه مقایسه بهای تمام شده هر فعالیت را فراهم نموده و به مدیریت در تصمیم گیری در مورد هر فعالیت کمک می نماید.
محمد رضا طاهر کردی (۱۳۸۲) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت نفت فلات قاره ایران نتیجه می گیرد که سیستم های هزینه یابی بر مبنای فعالیت نسبت به سیستم هزینه یابی سنتی (سیستم فعلی این شرکت) به شیوه ای مناسب تر و منطقی تر هزینه ها را به محصولات تخصیص داده و و این محصولات را به صورت دقیق تری هزینه یابی می کند. بعلاوه این سیستم با بهبود کیفیت اطلاعات و همچنین ارائه اطلاعات مفید و مربوط در خصوص فعالیت های اصلی شرکت، در زمینه بهبود فرآیندها و بهره وری نسبت به سیست فعلی که صرفا اطلاعات کلی و البته نادرست ارائه می نماید، بر تصمیمات استفاده کننده مؤثرتر خواهد بود.
بختیار استادی (۱۳۸۳) در پایان نامه خود با موضوع بکارگیری یک سیستم ساخت و تولید انعطاف پذیر با استفاده از روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت به محاسبه بهای تمام شده فرآوری و تولید قطعات با این روش و مقایسه آن با هزینه نهایی تولید پرداخته و در پایان نتیجه می گیرد که بهای تمام شده با هزینه نهایی برابر است.
امین ناظمی (۱۳۹۰) در پژوهش خود به ارزیابی تطبیقی سودمندی اطلاعات سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت با هزینه یابی سنتی در بانک کشاورزی ایران پرداخته است. وی در تحقیق خود نتایج دو سیستم هزینه یابی سنتی و سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت را مورد مقایسه قرارداده و نشان می دهد اختلاف معناداری در بخش پایانه های شعب میان نتایج دو سیستم وجود دارد. همچنین مدیران و کارکنان مالی بانک اطلاعات حاصل از سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت را سودمندتر از اطلاعات سیستم سنتی ارزیابی می کنند. این نتایج در سطوح مختلف بودجه بندی، تصمیم گیری مالی و تصمیم گیری راهبردی بانک آزمون و نتایج مشابهی مبنی بر اختلاف معنی دار نتایج دو سیستم گزارش شده است. نتایج نشان می دهد عوامل سازمانی، محیطی، فن آوری و فردی بر تمایل افراد برای به کارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت مؤثر هستند .همچنین میزان پشتیبانی مدیریت، میزان مشارکت در فرآیند به کارگیری و نیز کافی بودن منابع مورد نیاز برای استقرار این سیستم مطرح و نتایج به دست آمده به کمک رگرسیون مرزبندی شده آزمون گردیده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد حمایت دولت، استفاده از نظرات متخصصین و پشتیبانی مدیران ارشد، سهم قابل ملاحظه خدمات بانکی از هزینه های سربار و میزان آموزش کارکنان نیز از مهمترین عوامل مؤثر در به کارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بانک کشاورزی بوده است.
پیشینه سیستمهای هزینه یابی و بهای تمام شده خدمات در صنعت هوانوردی و فرودگاهی
یکی از اولین مطالعات انجام شده در زمینه هزینه یابی در صنعت فرودگاهی توسط موسسه اقتصاد اروپا[۴۱] و به سفارش سازمان هواپیمایی کشوری[۴۲] انگلستان در آوریل ۲۰۰۱ با موضوع هزینه یابی در فرودگاهها انجام شده است. در این تحقیق خدمات فرودگاهی به دو دسته خدمات هوانوردی و غیر هوانوردی تقسیم شده است. همچنین با توجه به سرمایه بر بودن بخشی از خدمات غیر هوانوردی مانند تاسیسات و تجهیزات تعمیرات اساسی هواپیما، جاده های دسترسی فرودگاه، تاسیسات سوخت رسانی هواپیما، خدمات کترینگ هواپیمایی و … و عدم توانایی مالی و مقرون به صرفه نبودن سرمایه گذاری توسط بخش خصوصی صراحتاً ارائه این خدمات به عهده فرودگاه گذاشته شده و لاجرم بایستی در مبحث هزینه یابی نیز مورد توجه قرار گیرند.

سیس

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

سامانه پژوهشی – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- قسمت …

تحولات و تغییرات شگرفی که بطور کلی از اوایل دهه ۱۹۸۰ در سطح جهان مطرح گردید، باعث شد تا بیشتر سازمانها به این نتیجه دست یابند تا برای بقاء در بازار رقابت و کاهش بهای تمام شده خدمات خود می بایست شیوه ها و فرآیندهای داخل سازمانی خویش را بهبود بخشند و ضمن افزایش مستمر کیفیت، هزینه ها را به نحو قابل قبولی پایین آورند، برای دستیابی به این هدف تجدید نظر در روشهای حسابداری و مالی و استفاده از روشهای جدید امری اجتناب ناپذیر بود، چون اتکاء به روشها وتکنیکهای سنتی دیگر نمی توانست نیازهای آنان را برآورده کند، و این سازمانها ناگزیر شدند تا در سیستم های حسابداری و بهای تمام شده خویش بازنگری کنند.
این نیاز مبرم از یک طرف و رشد و توسعه دیدگاههای جدید در زمینه حسابداری مدیریت از طرف دیگر، باعث ایجاد تحول در ارائه روشهای نوین محاسبه بهای تمام شده گردید. اما توجه جدی محافل دانشگاهی و حرفه ای به این موضوع در دهه ۱۹۸۰ بیشتر جلب گردید. این توجه عمدتاً بر اثر پیدایش سه سازه اصلی بود: سازه اول تغییرات نوینی که در دنیا جهت معرفی تکنولوژی های مدرن، سیستم های اطلاعاتی هوشمند و مکانیزم های عملیاتی جدید رخ داده بود. سازه دوم، تغییرات فلسفه فکری مدیران سازمانها بود، که جهت افزایش سودآوری، بجای افزایش قیمتهای خدمات خود به عامل کاهش هزینه ها توجه داشتند. عامل سوم تلاش محافل دانشگاهی و نویسندگان حسابداری مدیریت بود، که با توجه به تغییرات وسیع و لزوم استفاده از تکنولوژیهای جدید، روشهای نوین مدیریت هزینه و هزینه یابی را توسعه دادند. در این میان کوپر و کاپلان ((Kaplan & Cooper نسبت به دیگران تاثیر بسزایی در انعکاس نارساییهای سیستم حسابداری مدیریت داشتند. این نویسندگان معتقد بودند که استفاده از سیستمهای سنتی نه تنها پاسخگوی احتیاجات مدیران نیست، بلکه استفاده از اطلاعات آنها سبب گمراهی و عدم تصمیم گیری صحیح می شود. تلاش این نویسندگان منجر به پیدایش شیوه جدیدی در روشهای مدیریت هزینه، تحت عنوان هزینه یابی بر مبنای فعالیت گردید(Turney,1997).
دیدگاههای سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت
از نظر مراحل تکامل و شکل گیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت و همچنین نوع اطلاعات مورد نیاز مدیران در تصمیم گیری ها دو دیدگاه کلی در رابطه با این سیستم مطرح شده است. یکی از این دیدگاهها مدل مقدماتی سیستمABC است. هدف این دیدگاه فراهم کردن اطلاعات در مورد هزینه فعالیتها و فرآیندها است. دیدگاه دیگری که در این زمینه مطرح است، مدل دو بعدی ABC می باشد. هدف این دیدگاه علاوه بر فراهم کردن اطلاعات در مورد هزینه فعالیت ها و فرآیندها، تهیه اطلاعات غیرمالی درباره فعالیت ها است. بدلیل اهمیت این موضوع و چگونگی رشد و توسعه سیستم ABC ، به تشریح این دو دیدگاه می پردازیم.
مدل مقدماتی سیستم ABC
مدل مقدماتیABC جهت فراهم آوردن اطلاعات بهای تمام شده محصولات و خدمات بکار گرفته شد. اما با توجه به قابلیتهای مفیدی که این سیستم فراهم می کرد، در زمینه های دیگری از جمله کاربرد در تصمیم گیری های استراتژیک، تجزیه و تحلیل هزینه ها، سودآوری خدمات، بهبود فعالیتهای سازمانی، مدیریت و اداره کردن فعالیتها، و تعیین اولویت برای کاهش هزینه ها بکار گرفته شد.
کاربردهای گسترده سیستمABC در واقع ناشی از مزایایی بود، که این سیستم می توانست برای سازمانها فراهم کند. علاوه بر موارد فوق استفاده کنندگان این سیستم بدنبال دستیابی به اطلاعات اساسی بودند تا با بکارگیری آن بتوانند فرآیندها را بهبود بخشند. گرچه سیستم مقدماتی ABC با فراهم کردن اطلاعات مفید و اساسی بسیاری از مشکلات مدیران را در تصمیم گیری ها حل نمود، اما بکارگیری این سیستم نارسائیهایی نیز داشت که استفاده از آن را محدود می کرد، و آن تک کاربردی بودن این سیستم بود. یعنی اگر این سیستم برای هدف خاصی، مثلاً بهبود داخلی سازمان طراحی می گردید، نتایج آن برای دستیابی به سایر اهداف کاربردی نداشت. این موضوع تا حد زیادی کارآیی مدل مقدماتیABC را محدود می کرد (Turney,1997).
محدودیت دیگر مدل مقدماتیABC، عدم ارائه اطلاعات مستقیم در مورد هزینه ها و فعالیتها، خصوصاً در مورد هزینه های سربار و چگونگی تسهیم این هزینه ها بود. از آنجا که در مدل مقدماتی ABC هزینه های سربار بر اساس حوزه های هزینه کلی تسهیم می شوند، بنابراین هزینه ها براساس هر فعالیت بطور جداگانه تعریف و شناسایی نمی گردند و مستقیماً بر فعالیتها تاثیر نمی گذارد. این مسئله، ضمن عدم ارائه اطلاعات در مورد فعالیتها، باعث خواهد شد که نتوان اطلاعات عملی درمورد بهبود عملکردها و نتایج را کسب کرد. این نقاط ضعف مدل مقدماتیABC منجر به ارائه دیدگاه دوبعدی این سیستم گردید.
مدل دو بعدی سیستم ABC
انتظار از سیستم ABC برای فراهم کردن اطلاعات عملیاتی در مورد فعالیتها منجر به پیدایش دیدگاه دیگری در این زمینه شد، که به نام مدل دو بعدی ABC مطرح گردید. این سیستم جهت فراهم کردن اطلاعات با هدف ایجاد یک فرآیند بهبود دائمی برای فعالیتهای داخل و خارج از سازمان طراحی گردید. این روش دارای دو دیدگاه اصلی است که عبارتند از:۱) دیدگاه تخصیص هزینه و۲)دیدگاه فرآیندی. در شکل شماره(۳-۱) این دو دیدگاه نشان داده شده است.
هدف هزینه
منابع سازمانی
فعالیتها
مبنای هزینه
سنجش عملکرد
دیدگاه فرآیندی
دیدگاه تخصیص هزینه
شکل شماره (۲-۲) مدل دو بعدی سیستم ABC
منبع:(Turney, P ”Activity Based Costing” Kogan Page,1997)
دیدگاه تخصیص هزینه در مدل ABC
دیدگاه تخصیص هزینه فراهم کننده اطلاعات در مورد منابع، فعالیتها و هدف هزینه است. فرض اصلی این دیدگاه این است که، دستیابی به هدف هزینه (ارائه خدمت و یا تولید محصول) نیاز به انجام فعالیت دارد و فعالیتها منابع را مصرف می کنند. در این دیدگاه، جریان هزینه ها از طرف منابع به فعالیتها و سپس از طرف فعالیتها به هدف هزینه است.
اطلاعاتی که توسط مدل دو بعدی ABC ارائه می گردد، تفاوت زیادی با دیدگاه مقدماتی این سیستم دارد. با بکارگیری این سیستم علاوه بر اینکه اطلاعات مفیدی در مورد هزینه ها و بهای تمام شده حاصل می شود، اطلاعات دیگری نیز در مورد فعالیتها و هدف هزینه می توان کسب نمود. این اطلاعات در تصمیم گیری ها می تواند به مدیران کمک زیادی کند. جهت درک بیشتر این موضوع به تشریح اطلاعات حاصل از این سیستم می پردازیم.
۱- اطلاعات درباره فعالیتها
سیستم ABC اطلاعات مفیدی درباره فعالیتهای مهم و هزینه های انجام آنها در اختیار تصمیم گیرندگان قرار می دهد. از جمله اینکه چگونه می توان فعالیتها را بهتر انجام داد؟ هدف از مصرف منابع چیست؟ برای انجام هدف هزینه چه فعالیتهایی از سایر فعالیتها بیشتر مورد نیاز است؟ برای انجام فعالیتها کدام نوع از منابع بیشتر مورد نیاز است؟ و چه راهها و فرصتهایی برای کاهش هزینه ها وجود دارد؟ بدیهی است جواب به سوالات فوق با اتکا به مدل مقدماتی سیستم ABC امکان پذیر نیست، چون مدل مقدماتی بیشتر روی صحت هزینه ها تاکید دارد و اطلاعات لازم را در مورد بهبود فعالیتها را فراهم نمی کند.
۲- اطلاعات درباره استفاده کنندگان از خدمات
دیدگاه دو بعدی ABC، اطلاعات مهمی درباره استفاده کنندگان از خدمات فراهم می کند. از آنجا که ABC علاوه بر هزینه های داخل سازمان، هزینه های جانبی ارائه خدمات را در محاسبه بهای تمام شده در نظر می گیرد، بنابراین قادر به تعیین دقیق بهای تمام شده خدمات می باشد. در حالی که سیستمهای سنتی بدلیل عدم توجه به این هزینه ها در محاسبه بهای تمام شده بطور دقیق عمل نمی کنند.
۳- اطلاعات در مورد فعالیتهای غیر عملیاتی
سیستم های هزینه یابی سنتی، فقط به هزینه های ایجاد شده در چارچوب فیزیکی سازمان و یا هزینه های عملیاتی توجه می کند و صرفاً این هزینه ها را در محاسبه بهای تمام شده منظور می کنند. اما در سیستم ABC، استفاده کنندگان از خدمات و تامین کنندگان منابع، اگرچه بطور فیزیکی خارج سازمان واقع شده اند، اما جزئی از سازمان محسوب شده و بخشی از فعالیتها در راستای حمایت از آنها انجام می شود. بنابراین، این هزینه ها را در محاسبه هزینه های تمام شده خدمات در نظر می گیرند. درحالیکه در سیستم های سنتی، این هزینه ها یا اصلا شناسایی نمی شوند و یا در صورت شناسایی در محاسبه بهای تمام شده منظور نمی شوند. مدل مقدماتی ABC نیز هیچ گونه اطلاعاتی را در مورد این هزینه ها در اختیار تصمیم گیرندگان قرار نمی دهد.
دیدگاه فرآیندی مدل ABC
در قسمت افقی شکل(۳-۱) دیدگاه فرآیندی مدل ABC نشان داده شده است. این دیدگاه فراهم کننده اطلاعات درباره کارهای انجام شده در یک فعالیت و روابط آن با دیگر فعالیتها است. بطوریکه، فعالیتهای لازم جهت رسیدن به هدف هزینه(ارائه خدمات) به صورت زنجیره ای از فعالیتها[۲۰] برای رسیدن به هدف هزینه دارای ارتباط هستند. در این دیدگاه ارتباط فعالیتها در جهت ارائه خدمات فرودگاهی نشان داده شده است.
هدف هزینه
(پشتیبانی عملیات فرودگاههای کشور)
شکل شماره (۲-۳) زنجیره فعالیتها در دیدگاه فرآیندی مدل ABC
منبع: (Turney, P ”Activity Based Costing” Kogan Page,1997)
شکل (۲-۴) مجموعه ای از فعالیتها که با هم برای انجام یک هدف در ارتباط هستند را نشان می دهد. در این شکل هرفعالیت دارای محرک هزینه و معیار اندازه گیری عملکرد مربوط به خود است. فعالیتها با هم دارای ارتباط هستند، بطوری که هر فعالیت روی عملکرد فعالیت بعدی تاثیر می گذارد. این تاثیر بوسیله معیار سنجش عملکرد محاسبه می شود. معیارهای سنجش عملکرد، موجب ایجاد محرک هزینه برای فعالیت بعدی خواهد بود.
 
(شکل شماره۲-۴) ارتباط درونی فعالیتها در سیستم ABC و چگونگی تاثیر معیارهای عملکرد بر محرک هزینه

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

متن کامل – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای …

منبع: (Hilton, Maher & Selt ”Cost Management” Mc Grawhill,2000)
۱- محرک هزینه
مبنای هزینه، عوامل علّی تعیین کننده هزینه منابع مورد نیاز برای انجام فعالیتها می باشد. شناخت محرکهای هزینه بدلیل اینکه باعث شناسایی فرصتهای بهبود در فعالیتها می شود، بسیار مفید است.
۲- سنجش عملکرد
سنجش عملکرد، بیان کننده کارهای انجام شده و نتایج دست یافته در یک فعالیت است. این معیار نشان می دهد که چگونه یک فعالیت انجام شده است و تا چه اندازه در برآوردن نیازهای استفاده کنندگان داخل وخارج از سازمان موثر بوده است. معیارهای سنجش عملکرد شامل نتایج دست یافته، کارآیی فعالیت، زمان و کیفیت انجام فعالیتها می باشد. در اندازه گیری نتایج وکارآیی فعالیت از معیار تعیین حجم خروجیها(ستانده) به ورودی(داده) استفاده می گردد. در اندازه گیری زمان انجام فعالیت، از معیار مقایسه زمان واقعی با زمان تعیین شده، و در اندازه گیری کیفیت، از موثر بودن نتایج دست یافته و میزان رضایت دریافت کنندگان خدمت، استفاده می گردد.
اجزاء تشکل دهنده مدل ABC
بدلیل اهمیت دیدگاههای طرح شده در مورد سیستم ABC، در این قسمت اجزاء تشکیل دهنده این سیستم و چگونگی ارتباط آنها بر حسب دیدگاه تخصیص هزینه و دیدگاه فرآیندی مطرح می شود.
اجزا دیدگاه تخصیص هزینه
رو ش تخصیص هزینه بیان کننده جنبه اقتصادی از فعالیتهای سازمانی است. استفاده از این روش منجر به ایجاد اطلاعات مفیدی برای تصمیمات کلیدی در سازمان می شود. بکارگیری این دیدگاه از سیستم ABC مستلزم معرفی و شناسایی عناصر تشکیل دهنده آن می باشد. شکل شماره(۳-۴)، عناصر تشکیل دهنده دید گاه تخصیص هزینه را نشان می دهد.
فعالیتها
مبنای هزینه
سنجش عملکرد
دیدگاه تخصیص هزینه
منابع سازمانی
دیدگاه فرآیندی
محرک منابع
هدف هزینه
محرک فعالیت
شکل شماره(۲-۵) اجزاء تشکیل دهنده دیدگاه دوبعدی سیستم ABC
منبع:(Turney,P”Activity Based Costing”Kogan Page,1997)
برای درک بهتر عناصر تشکیل دهنده این دیدگاه و مکانیزم عملکرد آن، به تشریح این عناصر می پردازیم.
۱- منابع
منابع عناصر اقتصادی است که جهت انجام فعالیتها مصرف می گردد. آنها در واقع منشاء ایجاد هزینه هستند. (Turny, 1997) منابع ستاد شرکت فرودگاههای کشور شامل کارکنان، ساختمان ها، تاسیسات و تجهزات ناوبری، دستور العمل های عملیاتی و … غیره است.
۲- محرک منابع
محرک منابع ایجاد کننده ارتباط بین منابع و فعالیتها است و با استفاده ازآن، منابع موجود در هر قسمت به فعالیتها تسهیم می شود. در سیستم ABC تعیین محرک منابع برای تسهیم هزینه ها، یک امر مهم و اساسی است. (Turny, 1997)
۳- عنصر هزینه
عنصر هزینه کوچکترین جزء تشکیل دهنده یک فعالیت است و تعیین کننده منابعی است که توسط هر فعالیت مصرف می شود. یک فعالیت ممکن است از عناصر هزینه متفاوتی تشکیل شده باشد. شناخت عناصر تشکیل دهنده یک فعالیت می تواند کمک زیادی به بهبود و کارآیی فعالیتها از طریق حذف فعالیتها و عناصر هزینه اضافی فراهم کند. (Turny, 1997)
۴- فعالیتها
فعالیتها اجزاء تشکیل دهنده کار می باشند و در واقع هر سازمان از مجموعه ای از فعالیتها تشکیل شده است. در سیستم ABC، فعالیتها با مصرف منابع باعث دستیابی به هدف هزینه می شوند. فعالیتها در سازمانها ممکن است با هم متفاوت باشند. این تفاوت عمدتا ناشی از تنوع وظایف و ماموریتهای سازمان، میزان استفاده و کاربردهای تکنولوژی، اندازه سازمان و روش آن می باشد. در سازمانهای بزرگ، ممکن است برای انجام هر فعالیت یک واحد جداگانه تعریف گردد، اما در سازمانهای کوچک ممکن است فعالیتها ادغام گردد و یک فعالیت واحد را تشکیل دهند. روش و دیدگاه سازمانها نیز در تعیین نوع فعالیتها و اندازه آن موثر می باشد.
بنابراین بکارگیری دیدگاههای متفاوت، نیاز به فعالیتهای خاص آن را ایجاب می کند. با این توضیح می توان نتیجه گرفت که:
۱- فعالیتها از یک سازمان تا سازمان دیگری با هم متفاوت است. چون آنها ممکن است از نظر ماموریت، اندازه، تکنولوژی و روش با هم متفاوت باشند.
۲- فعالیتها در سازمانهای بزرگ در داخل وظایف تعریف شده که دارای شرح شغلهای مدون و از قبل تعیین شده، گروه بندی شده اند، در حالیکه در سازمانهای کوچک در سازمان پراکنده می باشند و یک فرد ممکن است چندین فعالیت را با هم انجام دهد.
۳- فعالیتها در سازمانهای جدید و پیشرفته در داخل کار گنجانده شده است و انجام آن به کارکنان خطی واگذار می شود. اما در سازمانهای سنتی برای انجام هر فعالیت یک شغل تعریف شده، وجود دارد و معمولا برای انجام آن یک فرد خاص انتخاب شده و آموزش می بیند.
۵- حوزه هزینه
حوزه هزینه، نشان دهنده مجموع هزینه عناصر تشکیل دهنده برای انجام یک فعالیت است. عناصر موجود در حوزه هزینه هدایت کننده فعالیتهای جزئی برای انجام فعالیت اصلی است. جمع آوری عناصر هزینه در یک حوزه فعالیت این امکان را فراهم می کند، که حوزه هایی که هزینه بالاتری دارند در اولویت بهبود روش جهت کاهش هزینه ها قرار گیرند. چون فعالیتهای با حوزه هزینه بیشتر، فرصتهای بالقوه زیادتری برای کاهش هزینه ها نسبت به فعالیتهای با حوزه هزینه کمتر دارند. به عنوان مثال در فعالیت عملیاتی، کلیه عناصر هزینه مرکز فعالیت عملیاتی که شامل هزینه های نیروی انسانی، هزینه های سربار مستقیم و هزینه های تخصیصی از سایر بخشها می باشند، تشکیل دهنده حوزه هزینه فعالیت واحد عملیات می باشند. (Turny, 1997)
۶- مرکز فعالیت
به جمع آوری و گروه بندی وظایف مربوط و مشابه به هم در قالب یک فعالیت اصلی، بطوری که آن فعالیت اطلاعاتی را راجع به هزینه ها، منابع مصرف شده، عملکردها و جریان کار را نشان دهد، مرکز فعالیت گفته می شود. هدف از ایجاد مراکز فعالیت، فراهم کردن اطلاعاتی است که مدیریت به واسطه آن قادر به کنترل فعالیتها و فرآیندها باشد. برای این منظور هر مرکز فعالیت باید بتواند اطلاعات مرتبط با هم را طبقه بندی نموده و در اختیار مدیریت قرار دهد، از جمله:

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

سامانه پژوهشی – طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای کشور- قسمت ۸

– چه کارهایی در هر مرکز فعالیت باید انجام شود؟
– چه فعالیتهایی بیشترین منابع را در مرکز فعالیت مصرف می کنند؟
– چه فعالیتهایی دارای ضایعات است و کدام یک را می توان حذف و یا کاهش داد؟ (Turny, 1997)
۷- محرک فعالیت
محرک فعالیت عامل تخصیص فعالیتها به هدف هزینه است. این معیار فعالیتهایی را که برای ارائه خدمات از ابتدای فرآیند تا انتها لازم است را اندازه گیری می کند. بدیهی است زمانی یک خدمت به طور صحیح قیمت گذاری می شود که محرک فعالیتها میزان استفاده هر فعالیت و یا خدمت را از منابع مصرف شده را به درستی محاسبه کنند. از آنجا که جهت ارائه خدمات نیاز به فعالیتهای گوناگون می باشد بنابراین، برای سنجش میزان مصرف هر کدام از خدمات ارائه شده از فعالیتها نیاز به بکارگیری محرک فعالیت های مختلف می باشد تا قادر به نشان دادن میزان استفاده از منابع و امکانات باشد. به عنوان مثال برای تعیین میزان سهم هر کدام از فرودگاههای کشور از فعالیتهای مرکز فعالیت ناوبری از محرک فعالیت تعداد پرواز انجام شده در هر یک از آنها استفاده می گردد (Turny, 1997).
۸- هدف هزینه
هدف هزینه آخرین مرحله در فرآیند دیدگاه تخصیص هزینه در سیستم ABC است و در واقع نقطه شروعی برای آغاز سایر فعالیتها می باشد. هدف هزینه مسبب مصرف منابع و فعالیتها در سازمان است که برای ارائه خدمات و یا خروجیهای هر سازمان ایجاد می شود. هدف هزینه فراهم کننده اطلاعات اساسی و مهمی درباره خدمات ارائه شده از جمله:
– کمک به شناسایی محصولات و یا مشتریان سودآور
– کمک برای سنجش و برآورد میزان رضایت و وفاداری مشتریان
– فرآهم آوردن اطلاعات در مورد راهکارهای کاهش هزینه های تولید محصولات از طریق کاهش هزینه های فعالیت می باشد (Turny, 1997).
مکانیزم عملکرد عناصر سیستمABC در دیدگاه تخصیص هزینه
روش تخصیص هزینه در ABC نشان دهنده جریان هزینه ها از منابع به فعالیتها و از فعالیتها به طرف هدف هزینه است. برای این منظور از مبناهای منابع، برای تخصیص منابع به فعالیتها و از مبناهای فعالیت برای تسهیم هزینه های هر فعالیت، به هدف هزینه استفاده می شود. در نتیجه این روش اطلاعات مفیدی را برای بهبود عملکرد بخشهای مختلف سازمان در اختیار مدیریت قرار می دهد. جهت درک بیشتر چگونگی ارتباط اجزاء دیدگاه تخصیص هزینه در مدل ABC، مکانیزم ارتباط آنها جهت دستیابی به هدف هزینه تشریح می گردد.
اولین عنصر در روش تخصیص هزینه، منابع است. منابع عناصر اقتصادی است که برای رسیدن به هدف هزینه مصرف می شوند و در واقع منشاء هزینه می باشند. منابع در یک سازمان بر اساس محرک مربوط به آن، به فعالیتها تخصیص داده می شوند و در داخل فعالیتها جریان می یابند و فعالیتها باعث انجام کارها می شوند. جهت انجام بهتر کارها و سازماندهی آنها، فعالیتهای مرتبط با هم در داخل یک مرکز فعالیت قرار می گیرند. مرکز فعالیت در واقع خوشه ای از فعالیتهای مرتبط با هم است که بر حسب وظایف و یا فرآیند مشابه دسته بندی می شود. برای تخصیص منابع به فعالیتها از محرک منابع استفاده می شود. منابعی که به فعالیتها تخصیص داده می شود، دارای هزینه است که به تک تک اجزاء هزینه عنصر هزینه می گویند. عناصر هزینه یک فعالیت، تشکیل دهنده هزینه های حوزه آن فعالیت است و حوزه هزینه نیز نشان دهنده کل هزینه های مربوط به یک فعالیت می باشد. هزینه هر حوزه فعالیت از طریق محرک هزینه (محرک فعالیت) به هدف هزینه تسهیم می گردد. هدف هزینه در واقع دلیل انجام کار و یا فعالیت در سازمان است که به عنوان مثال می تواند ارائه خدمات ناوبری به هواپیما در یک مسیر پروازی باشد. در شکل شماره(۳-۵)این ارتباط به وضوح نشان داده شده است.
مرکز فعالیت
عنصر هزینه
محرک منابع
فعالیت و حوزه فعالیت
محرک فعالیت
هدف هزینه
شکل شماره(۲-۶) مکانیزم عملکرد اجزاء سیستمABC دردیدگاه تخصیص هزینه
منبع:(Turney,P ”Activity Based Costing” Kogan Page,1997)
اجزا دیدگاه فرآیندی مدل ABC
دومین بعد سیستم ABC که در قسمت افقی شکل شماره (۳-۴) نشان داده شد، دیدگاه فرآیندی است. این دیدگاه فراهم کننده اطلاعات درباره فعالیتهای انجام شده و عوامل موثر بر آن است. از جمله اینکه، چگونه می توان فعالیتها را به نحو بهتری انجام داد، کدام فعالیتها در رسیدن به هدف هزینه اضافی است و چگونه می توان میزان دستیابی فعالیتها و موثر بودن آنها را در رسیدن به هدف هزینه اندازه گیری کرد. عناصر شکل دهنده این دیدگاه، محرک هزینه و ارزیابی عملکرد است.
۱- محرک هزینه
محرک هزینه نشان دهنده میزان استفاده اقتصادی هر فعالیت از منابع سازمانی است و با بکار بردن آن میزان هزینه تخصیص داده شده به هر فعالیت مشخص می گردد. به عنوان مثال، تعداد پرواز انجام شده در کشور را می توان به عنوان محرک هزینه برای تعیین سهم هر فرودگاه از هزینه های انجام شده به منظور ارائه خدمات ناوبری در نظر گرفت. بنابراین هزینه فعالیت ناوبری (منابع) با استفاده از مبنای تعداد پرواز (محرک هزینه) به فرودگاههای استفاده کننده از خدمات ناوبری تخصیص داده می شود.
انتخاب منطقی و مناسب محرک هزینه، مرحله ای اساسی و مهم در بکارگیری سیستم ABC است. در واقع یکی از برتری های سیستم ABC نسبت به سایر سیستمها استفاده از مبناهای مناسب و متعدد برای تعیین منابع و فعالیتهای مصرف شده توسط هر محصول و یا خدمت می باشد. بنابراین در تعیین مبناهای هزینه باید دقت زیادی صورت گیرد. در سیستمهای سنتی هزینه یابی، برای تسهیم هزینه ها عمدتاً از یک محرک هزینه که مرتبط با تعداد و یا حجم خدمات ارائه شده باشد بعنوان عواملی که باعث ایجاد هزینه ها می شوند، استفاده می گردد. در این روشها مثلاً برای جذب هزینه سربار فعالیت ناوبری ممکن است که از محرکهای هزینه مرتبط با تعداد پرواز انجام شده استفاده گردد، در این حالت نتایج احتمالاً مطلوب خواهد بود. اما در بیشتر وضعیتها تخصیص هزینه ها نیازمند بکارگیری مبانی دیگری به غیر از مبانی مرتبط با تعداد است. چون اگر برخی از فعالیتهای مرتبط با ناوبری با تعداد پروازها نامربوط باشد، استفاده از تخصیص های مبتنی بر حجم و تعداد باعث می شود که محاسبه بهای تمام شده خدمات غیر واقعی شود. مثلاً جذب سربار بر اساس تعداد پرواز انجام شده به غلط حاکی از این است که کاهش در تعداد پروازها مترادف با کاهش هزینه های ناوبری است. اما اگر فرآیند ارائه خدمات مجوز پروازها از طریق سیستم الکترونیکی انجام شود بطوریکه بیشتر فعالیتهای مربوطه توسط شرکت های هواپیمایی انجام شود، در این حالت زمان انجام این فعالیت کاهش می یابد ولی ممکن است که هزینه های استفاده از شبکه اینترنت افزایش یابد. حال اگر صرفا از مبنای تعداد پرواز انجام شده استفاده گردد، هزینه های انجام این فعالیت کاهش می یابند.
بنابراین هنگام تخصیص هزینه های هر مر کز فعالیت به هدف هزینه، باید از مبناهایی استفاده گردد که انعکاسی از هزینه ها و منابع مصرف شده در آن مرکز فعالیت خاص باشد. چون نرخهای جذب سربار بر حسب دوایر عملیاتی در سیستمهای سنتی هزینه یابی، عمدتا مبتنی بر حجم و یا تعداد است، طبیعتاً منجر به تخصیص هزینه سربار به خدمات ارائه شده متناسب با حجم هر یک از این خدمات خواهد شد. یعنی به خدمات با حجم و مقدار بالاتر، سهم بیشتری از هزینه های سربار و به خدمات با حجم پایین سهم کمتری از هزینه های سربار تخصیص خواهد یافت. امروزه در بیشتر سیستمهای سنتی برای تعیین نرخ جذب هزینه های سربار از ساعات کار مستقیم استفاده می شود. البته در مواردی که نیروی انسانی نقش اساسی را در ارائه خدمات ایفاء می‏کند، تاثیر اشتباهات ناشی از بکارگیری برخی از مبانی تخصیص مبتنی بر ساعت کارمستقیم بر بهای تمام شده چندان عمده نخواهد بود. زیرا در این موارد درصد هزینه های نامرتبط با حجم، خیلی کمتر از فعالیتهای با تکنولوژی بالا است. این مسئله در سیستمهای سنتی تا حد زیادی باعث غیر واقعی شدن بهای تمام شده می گردد، اما همان طور که ذکر گردید، سیستم ABC این نقیصه را با بکارگیری مبناهای متناسب با هر فعالیت حل می کند.
نکته کلیدی در سیستم ABC این است که هزینه های سربار تنها تابع حجم و مقدار خدمات نمی باشد، بلکه عوامل دیگری نظیر تنوع خدمات، پیچیدگی و تخصصی بودن، نیاز به عملیات خاص و ویژگیهای هر فعالیت بستگی دارد که باعث می شود به برخی از فعالیتها با وجود مقدار حجم پائین، هزینه سربار بالایی تخصیص یابد. بنابراین تخصیص منطقی و صحیح هزینه با در نظر گرفتن مبنای تسهیم متناسب با هر فعالیت، کیفیت اطلاعات را بهبود می بخشد و مدیریت را در انجام ارزیابی های بهتر خدمات ارائه شده، کمک می کند.
۲- ارزیابی عملکرد
ارزیابی عملکرد نشان می دهد که انجام یک فعالیت تا چه اندازه در رسیدن به هدف هزینه تعیین شده موثر بوده است. هدف هزینه ممکن است که یک فعالیت کامل و مستقل باشد، مانند طراحی مجدد و اصلاح طرح تقرب پرواز یک فرودگاه و یا ممکن است بخشی از یک فرآیند پیوسته در فعالیت ناوبری باشد مانند هدایت پرواز توسط برج فرودگاه، تحویل به واحد اپرچ بعد از طی مسیر ۳۰ ناتیکال مایلی و سپس تحویل به سنتر تهران بعد از طی مسیر ۶۰ ناتیکال مایل. همین فرآیند برای نشست پرواز از سنتر به اپرچ و سپس برج مراقبت فرودگاه مقصد انجام می گردد. ارزیابی عملکرد از یک سازمان تا سازمان دیگر و از یک فعالیت به فعالیت دیگر متفاوت است. این تفاوتها منعکس کننده نوع خروجیهای سازمان و دریافت کنندگان خدمات می باشد.
ارزیابی عملکرد می تواند با عواملی مانند زمان انجام عملیات، میزان دستیابی به هدف تعیین شده، کیفیت رسیدن به هدف و هزینه های صرف شده مورد سنجش قرار گیرد. نوع دیگر ارزیابی عملکرد از طریق مقایسه فعالیتها و عملکردهای انجام شده در داخل سازمان با فعالیتها و عملکردهای انجام شده در سازمانهای مشابه است که این نوع مقایسه را به اصطلاح معیارگذاری می نامند. این دیدگاه نشان می دهد که یک فعالیت در مقایسه با سایر فعالیتها و سازمانها تا چه اندازه با موفقیت انجام شده است و در چه جاهایی برای کسب موفقیت بیشتر و رسیدن به هدف، نیاز به بهبود و تغییرات دارد.
دیدگاه فرآیندی از دو طریق بر دیدگاه تخصیص هزینه تاثیر می گذارد. که عبارتند از:
۱) محرک هزینه – محرک هزینه باعث تخصیص هزینه فعالیتها به هدف هزینه می گردد
۲) ارزیابی عملکرد – ارزیابی عملکرد برای سنجش کارآیی فعالیتهای انجام شده در رسیدن به هدف هزینه استفاده می شود. دیدگاه تخصیص هزینه نیز با توجه به اینکه باعث تهیه اطلاعات کمی در مورد فعالیتها، هزینه ها و منابع می گردد در ارزیابی عملکردها (دیدگاه فرآیندی) تاثیر دارد. ارتباط این دو دیدگاه در شکل(۳-۵) نشان داده شد.
طبقه بندی و سلسله مراتب هزینه ها و فعالیتها در سیستم ABC
از آنجا که سیستم ABC جهت محاسبه بهای تمام شده از مبناهای هزینه متفاوتی در تخصیص هزینه ها استفاده می کند، بنابراین شناسایی هزینه های تشکیل دهنده خدمات و طبقه بندی آن کمک زیادی در محاسبه بهای تمام شده می کند. با توجه به اینکه سطوح متفاوت هزینه و فعالیت نیاز به محرکهای مربوط به خود دارد. بنابراین، این تقسیم بندی هزینه و فعالیتها ضروری به نظر می رسد.
شکل شماره (۳-۶) ۴ سطح از هزینه ها و فعالیتهایی که معمولاً در سطح شرکت و فرودگاههای تحت مدیریت وجود دارد را نشان می دهد، این سه سطح عبارتند از :۱- هزینه و فعالیتهای در سطح واحد خدمات ۲- هزینه و فعالیت های در سطح دسته خدمات ۲- هزینه و فعالیتهای نگهداشت خدمات ۳- هزینه و فعالیتهای نگهداشت شرکت که بصورت سلسله مراتب نشان داده شده است. همانطور که ملاحظه می گردد، میزان درجه تغییر پذیری و ارتباط هزینه ها با خدمات و محصولات در سطوح بالای این سلسله مراتب بسیار زیاد است و با حرکت به سمت پایین درجه تغییر پذیری و ارتباط هزینه ها با خدمات ارائه شده کمتر می گردد. از نظر تقسیم هزینه ها، هزینه های سطح دسته خدمات را می توان با استفاده از مبناهای مربوط به هر سطح هزینه به خدمات ارائه شده تخصیص داد. برای این منظور از مبناهای مناسب برای هر گروه از هزینه ها به خدمات ارائه شده استفاده می گردد. اما هزینه های سطح خدمات تقریبا ارتباط مستقیمی با حجم و تعداد پرواز ندارند. بنابراین مبنای انتخابی برای تسهیم این گونه از هزینه ها ممکن است که بطور کامل نتواند ارتباط بین هزینه ها و اهدف هزینه را برقرار کند.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

طراحی سیستم بهای تمام شده مبتنی بر فعالیت در شرکت مادرتخصصی فرودگاههای …

با توجه به سلسله مراتب طراحی شده جهت فعالیتها و هزینه ها، ذکر این نکته ضروری است که اگر ارزش افزوده خدمات ارائه شده در سطوح بالای این سلسله مراتب ایجاد گردد (فعالیت سطح دسته محصول) میزان خطا و انحراف پذیری آن بسیار پایین است، ولی اگر میزان ارزش افزوده در سطح پایین این سلسله مراتب (فعالیتهای سطح نگهداری) ایجاد شود، درجه خطا و انحراف آن بالا است. جهت درک بهتر اجزاء تشکیل دهنده هر کدام از این فعالیتها و چگونگی ارتباط سلسله مراتب هزینه ها و فعالیتها با یکدیگر هرکدام از این سطوح هزینه ها، تشریح می شود.
مراکز فعالیت سطح هزینه ها هزینه ها
شکل شماره(۲-۷) سلسله مراتب فعالیتها و هزینه ها در شرکت فرودگاهها
۱- هزینه های سطح واحد
این هزینه ها در پایین ترین سطح سلسله مراتب هزینه قرار دارد و با توجه به ارائه هر نوع خدمت می تواند متفاوت باشد. هزینه های سطح واحد فقط مربوط به یک هدف خاص است. به عنوان مثال در یک فرودگاه، هزینه سطح واحد ممکن است مربوط به ارائه خدمات ناوبری به یک پرواز باشد که دارای ارتباط مستقیم با تغییرات در حجم آن است. از جمله این هزینه ها می توان هزینه حقوق و دستمزد کنترلر و استهلاک دستگاههای ناوبری را نام برد. این هزینه ها از نظر تغییر پذیری با حجم خدمات ارائه شده در بالاترین درجه پیوستار تغییرپذیری قرار دارد و با تعداد پرواز دارای ارتباط مستقیم می باشد.
۲- هزینه های سطح دسته
این هزینه ها شامل هزینه هایی است که برای یک دسته و یا یک گروه از پروازها، یا مسافرین انجام می شود و قابل تخصیص به یک پرواز و یا یک گروه از مسافران نمی باشد. از جمله این هزینه ها می توان هزینه های استهلاک ساختمان های اداری را نام برد. این گروه از هزینه ها ارتباط خیلی مستقیمی با تعداد پرواز هر فرودگاه نخواهد داشت.
۳- هزینه های سطح نگهداشت خدمات
هزینه هایی است که برای اداره کردن سطوح ذکر شده مورد نیاز می باشد. این هزینه ها معمولاً به طور دائمی برای ارائه خدمات ایجاد نمی شود و معمولاًدوره ای است، و ارتباط زیادی با حجم فعالیتها ندارد. از جمله این هزینه ها می توان هزینه واحد تاسیسات فنی فرودگاه و یا استهلاک باند و سطوح پروازی فرودگاه را نام برد.
۴- هزینه های سطح نگهداشت شرکت
این هزینه ها برای اداره کردن سیستم مراقبت پرواز در سطوح بالا مورد نیاز می باشد و قابل تخصیص به یک فرودگاه، اداره یا پرواز و مسافر خاص نیست. از نظر ماهیتی، این هزینه ها معمولاً ثابت است. از جمله این هزینه ها می توان هزینه های معاونت عملیاتی، معاونت خدمات فرودگاهی و یا معاونت توسعه مدیریت و منابع را نام برد. از نظر درجه تغییر پذیری، همانطور که در روی پیوستار شکل (۳-۶) ملاحظه می گردد، این هزینه دارای کمترین درجه تغییر پذیری با حجم فعالیتهایی است که در رابطه ارائه خدمات فرودگاهی انجام می شود. این هزینه ها در اصطلاح سیستم سنتی به عنوان هزینه های ثابت در نظر گرفته می شوند.
طبقه بندی سطح فعالیتها
همانطور که در رابطه با هزینه ها ملاحظه گردید فعالیتهای سازمانی نیز می توانند بر حسب سطح سلسله مراتبی طبقه بندی شوند. طبقه بندی فعالیتها بر حسب سطوح می تواند به مدیریت و اداره کردن فعالیتها که یکی از اجزاء کلیدی موفقیت در استفاده بهینه از سیستم ABC است کمک زیادی کند. با توجه به اینکه فعالیتهای متنوع و متعددی در سطوح مختلف سازمانی انجام می شود، بنابراین جهت استفاده مطلوبتر از اطلاعات فراهم شده، فعالیتها باید در سطح سازمان طبقه بندی گردند. در سطوح عملیاتی از اطلاعات جزئی و خرد برای اداره کردن و کنترل فعالیتها استفاده می گردد، اما در سطوح بالاتر از اطلاعات کلی تر استفاده می شود. به عنوان مثال رئیس مرکز کنترل فضای کشور برای کنترل و بهبود فعالیتها نیاز به اطلاعات جزئی در مورد هزینه ها، عملکردها و فعالیتهای روسای ادارات و کارکنان موجود در بخش خود دارد. اما استفاده از این اطلاعات برای معاونت عملیات هوانوردی ممکن است چندان مفید نباشد. بنابراین تهیه اطلاعات بدون توجه به سطوح استفاده از آن، باعث عدم کارآیی اطلاعات تهیه شده می گردد. برای این منظور سیستم ABC فعالیتها را با توجه به خصوصیات آنها طبقه بندی می کند. سیستم ABC معمولا ۴ سطح طبقه بندی فعالیتها را درنظر می گیرد. این سطوح عبارتند از:
۱- فعالیتهای سطح خرد(سطح جزئی)
این فعالیتها نشان دهنده اطلاعات، در مورد جزئی ترین کارهای انجام گرفته در یک سازمان است. این اطلاعات معمولاً در سطوح عملیاتی سازمان تهیه می شود و کاربرد آن نیز عمدتاً جهت کارمندان و سرپرستان سطوح عملیاتی سازمان است. مانند کنترل کردن وضعیت ترافیک هوایی و برنامه پروازی توسط کارشناس اداره اجازه پروازها جهت صدور مجوز پرواز.
۲- فعالیتهای سطح میانی
این فعالیت عمدتاً شامل چندین فعالیت جزئی در سازمان است. در صورتی که حجم این فعالیتها زیاد باشد، طبقه بندی فعالیتهای جزئی به فعالیتهای سطح متوسط، می تواند در تصمیم گیری ها مفید واقع گردد. مانند تهیه بودجه جاری برای اداره کل تسهیلات و تجهیزات فرودگاهی.
۳- فعالیتهای سطح کلان(ماکرو)
این فعالیت شامل فعالیتهایی است که از چندین فعالیت جزئی و متوسط مرتبط با هم تشکیل شده است. این اطلاعات برای تصمیم گیری ها در سطوح بالای سازمانی بکار گرفته می شود. مانند تهیه یک بخشنامه خاص جهت اعمال تخفیف های تجاری در سطح کلیه فرودگاههای کشور.
۴- فعالیتهای سطح هدف هزینه
این فعالیتها در جهت رسیدن به هدف هزینه ( ارائه خدمت و یا برآوردن نیازهای مشتری ) انجام می شوند. فعالیتهای سطح هدف در سازمان معمولاً از چند فعالیت کلان (ماکرو) تشکیل شده است. اطلاعات تهیه شده در این سطح جهت تصمیم گیری های استراتژیک در سازمان کاربرد دارد. از جمله این فعالیتها می توان تعیین طرح و خط مشی پذیرش طرح های سرمایه گذاری بخش خصوصی در فرودگاههای کشور را نام برد.
مراحل طراحی مدل و بکارگیری سیستم ABC
طراحی مدل یکی از مهمترین مراحل در اجرای سیستم ABC است. درصورتی که سیستم به طور صحیح طراحی و اجرا گردد، می‌توان به مزایای حاصل از بکارگیری آن در سازمان دست یافت.
در مرحله طراحی سیستم، طراحی فعالیتها، باید طوری انجام شود که کمترین هزینه و پیچیدگی را داشته باشد. بطوریکه سیستم طراحی شده، فراهم‌کننده اطلاعات جزیی در تمامی سطوح فعالیتها و در راستای بهبود فرآیندها باشد. علاوه براین سیستم طراحی شده تاحد امکان باید ساده باشد، اما نه خیلی ساده، چون در این صورت اطلاعات حاصل ازآن کیفیت زیادی نخواهد داشت. بطورکلی برای طراحی مدل، مراحل زیر را باید در نظر گرفت:
۱- تعریف هدف هزینه با توجه به نوع سازمان.
۲ـ تعریف مراکز فعالیت و گروه بندی فعالیتها در داخل مراکز فعالیت.
۳ـ آنالیز فعالیت در داخل مراکز فعالیت جهت مشخص کردن فعالیتهای مربوط به هر کدام از اهداف هزینه.
۴- شناسایی منابع مورد نیاز برای انجام هر کدام از فعالیتها و خصوصیات هر کدام از منابع.
۵ـ تعریف و شناسایی محرک منابع.
۶- عملیات هزینه یابی و شناسایی هزینه ها در مراکز فعالیت.
۷ـ تعریف و شناسایی محرکهای هزینه بر حسب هر کدام از مراکز فعالیت.
۸- عملیات تخصیص هزینه ها به هدف هزینه با توجه به مراحل تخصیص چندگانه.
۹- محاسبه بهای تمام شده هدف هزینه(خدمات فرودگاهی ارائه شده، تعداد محصول تولید شده و ….)
با توجه به مراحل ذکر شده جهت طراحی و بکارگیری سیستم ABC هر کدام از مراحل تشریح می گردد:
تعیین هدف هزینه با توجه به نوع سازمان
تعریف و مشخص کردن هدف هزینه در سیستم ABC یکی از مهمترین مراحل می باشد، چون با توجه به هدف هزینه است که عملیات طبقه بندی مراکز فعالیت، آنالیز فعالیت، شناسایی هزینه ها و نهایتا تخصیص هزینه و محاسبه بهای تمام شده انجام خواهد گرفت. هدف هزینه در سیستمهای تولیدی عمدتا بر اساس محصولات تعریف می گردد و با توجه به نوع و تعداد محصولاتی که محاسبه بهای تمام شده برای آنها مهم می باشد می توان عملیات هزینه یابی و محاسبه بهای تمام شده را انجام داد. در صنعت فرودگاهی هدف هزینه عمدتا ارائه خدمات مختلف فرودگاهی از جمله ناوبری، نشست و برخاست، پارکینگ ، روشنایی باند و سطوح پروازی، ترمینال مسافر و بار و … می باشد. در صورتی که هدف هزینه در یک سیستم کل خروجیهای آن نباشد و یا به عبارتی محاسبه بهای تمام شده تمام خروجیها مد نظر نباشد، می بایست در مرحله اول هزینه های مشترک را به تمامی خروجیها نسبت داد و در مرحله بعد هزینه های خاص هر خروجی را که محاسبه بهای تمام شده آن مورد نیاز باشد را تعیین و در بهای تمام شده در نظر گرفت. به عنوان مثال مرکز کنترل فضای کشور به هدایت پروازهای داخلی و بین المللی به صورت همزمان می پردازد اما اگر هدف سیستم هزینه یابی محاسبه بهای تمام شده خدمات ناوبری پروازهای بین المللی باشد در مرحله اول باید سهم هر گروه از پروازها (داخلی و بین المللی) از هزینه های مشترک مشخص شده و سپس هزینه های خاص پروازهای بین المللی که بهای تمام شده آنها مورد نیاز باشد را تعیین و در بهای تمام شده در نظر گرفت.
تعریف مراکز فعالیت و گروه بندی فعالیتها در داخل مراکز فعالیت

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.