تاثیر تشویق در یادگیری و تعليم وتربيت

عامل لطف ومحبت ، موثرترين عوامل تعليم وتربيت است :

بر معلم لازم وضروري است ( اهتمام خويش را در جهت اخلاقي شاگردان بكار گيرد، وآن را از اخلاق زشت وخوبيهايي ناستوده وارتكاب مي سازد ويا موجب ترك اشتغالات علمي ويا اهانه ادب به ديگران مي گردد جلوگيري كند. معلم بايد مراقب باشد كه سخنان بيهوده از شاگردان او سرنزند واز معاشرت آنان با اشخاص نا مناسب وامثال اينگونه اعمال ناروا جلوگيري و ممانعت نمايد.

براي پيشگيري از سوء رفتار شاگردان وجلوگيري از ارتكاب خلاف لازم است معلم با ايجاد تعريض وكتاب راه گشاي تربيت اخلاقي شاگردان بوده وا زتخلف آنها جلوگيري كند در صورتي كه ضرورت ايجاد نكند بايد از آشكار گوئي وتصريح به تخلف شاگرد خود داري نمايد وهواره از عامل لطف ومحبت ومهر ومودت براي ارشاد شاگردان استفاده كند و آنرا بخاطر تخلف وسوء رفتار توبيخ ننمايد. چون اولا تصريح و آشكارگويي پرده هيبت وابهت استاد را ار هم درديده و موجب جرات وجسارت شاگردان در ارتكاب خلاف وسوء رفتار وتخلفهاي اخلاقي امروزند راستي بايد درباره مراتب مهر ومحبت پيامبر عزيز گرامي اسلام (ص) نسبت به آن مرد اعرابي وبيابانگر انديشيد – كه مسجد رابا بول وپيشاب خود آلوده كرد – ( وپيامبر مهربان بجاي توبيخ ودرشتخويي از در لطف ودلسوزي وارد شد وازراه محبت اين مرد صحراگرد را متوجه زشتي ونادرستي رفتارش نمود آري بايد ديد كه رسول اكرم (ص) با معاويه بن حكم آنگاه كه در اثناء غار سخن گفت – چه نوع  رفتاري را پيش گرفت ( آنحضرت در ارشاد واز لطف ومحبت استفاده كرد وازاين رهگذر او را به نقص واشكال كارش آشنا ساخت).

تاثر تشویق در یادگیری

فروتني ونرمش نسبت به دانش آموزان :

نبايد معلم با شاگردان خويش رفتاري شكوهمندانه وبزرگ مابانه اي را در بيش گيرد بلكه بايد فروتني ونزمش را در برخورد با شاگردانش بكار برد خداوند متعادل به پيامبر خود مي گويد : « واخض جناحك ، سمن اتمبك من المومنين »

پروبال خونين را براي پيروان خود( كه با پيرمرد خويش در ايمان به تواظهار علاقه مي‌كند) فروهشته ساز ( ونسبت به آنان متواضع وفروتن باش) رسول خدا (ص) فرمود:

« خداوند متعال به من وحي نمود ( كه به شما اعلام كنم تا ) تواضع فروتني را پيشه خود سازيد » تواضع وفروتني نسبت به تمام طبقات مردم در خور وظيفه اخلاقي هر انسان مومن ومسلمان است عليهذا بايد در نظر گرفت كه وظيفه معلم نسبت به شاگردان ازاين ديدگاه چگونه است – شاگرداني كه همواره در معيت معلم بسر مي‌برند وبه منزله فرزندان او هستند با توجه به اين حقيقت كه ميان شاگردان ومعلم و ملازمت وهمبستگي جالبي برقرار است و شاگردان در پي جوئي از دانشها ومعارف سودمند بدوتكيه مي كنند وراي نظر او را ملاك ومعيار ارزيابي علوم ودانشها مي دانند وعلاوه براين ميان معلم وشاگردان حقوق متقابل ديگري از قبيل : حقوق مصاحبت وهمنشيني صيانت واحترام در رفت وآمد و برخوردها وبشرافت محبت در سيستمهاي راستين وعاري از هر شائبه كينه توزي ( وامثال آنها وجود دارد كه اين حقوق ومعيارها مي تواند رابطه معلم وشاگردانش را بطرز جالب ودلنشين سازمان بخشيدن در حديثي از پيامبر گرامي اسلام (ص) آمده است كه فرمود : معلم و آموزگار باشيد ( ودرس عشا زمزمه محبت باشد ). در تعليم خود دشوار وسختگير نباشيد زيرا معلم و آموزگار

از انسان دشوار  و سختگير بهتر وبا ارزش تر است[1].

تاثر تشویق در یادگیری 

تشويق شاگردان به اشتغالات علمي وتحريص بر تكرار دروس :

معلم بايد شاگردان را به اشتغالات – علمي در تمام اوقات واعاده و تكرار محفوظات در اوقات مناسب تشويق وتحريص نمايد. و راجع به مباحث و مسائل مهمي كه براي آنها بيان شده است. پرسش هاي مطرح سازد.

اگر ملاحظه كرد كه شاگردي مسائل ومباحث مذكور را درك كرده وآنها ر ادقيقا بخاطر سپرده است از او احترام وتجليل بعمل آورده وعلت در حضور ديگران – در صورتيكه بيم عجب و غرور وتباهي حال ومزاج روحي او در ميان نباشد – اورا مورد ستايش وتقدير قرار دهد.

واگر احساس كرد كه شاگرد ودانشجويي در حفظ كردن درس ودقت در مباحث ومسائل مربوط به آن كوتاهي ورزيده اورا در نهان ودرغياب ديگران هشدار داده وتوبيخ نمايد. وچنانچه مصلحت چنين شاگردي ايجاب كند علت ودرحضور ديگران وي را بخاطر سهل انگاري مورد ملامت قرار دهد. و اگر اين كار را با توجه به مصلحت خود شاگرد انجام گيرد بلامانع مي باشد زيرا معلم وامت و وهمچون طبيب وپزشك مي باشد كه مي داند دارو را در چه جائي بكار برد وآن دارو در چه شرايطي مي تواند در بيمار موثر وسودمند افتد[2].

 

رعايت مساوات در توجه ومحبت به شاگردان :

معلم نبايد در اظهار محبت وتوجه والتفات به شاگردان – در صورتي كه از لحاظ سن و فظيلت و دينداري با هم برابر باشند تبعيض وتفاوتي را معمول دارد. زيرا تبعيض وعدم رعايت مساوات در محبت وتوجه به آنها با وجود … آنها در شرايط مذكور موجب ناراحتيهاي رواني و….. وبيگانگي آنها از يكديگر مي گردند.

لكن اگر بعضي از لحاظ طرز تحصيل وسعي وكوشش وادب ونزاكت بر ديگران مزيت داشته باشد چنانچه معلم ازآنها احترام خاصي بعمل آورد وآن را از لحاظ محبت وتفقد به ديگران ترجيح دهد وضمنا يادآور گردد كه علت احترام وتقدير ويژه او بخاطر همين مزاي وموجبات است. در اين صورت تبعيض وتفاوت ميان شاگردان مانعي ندارد زيرا تقدير واحترام به شاگردان كوشا و با نزاكت عامل موثري درايجاد تحرك وشادابي وانگيزه مفيدي است كه آنان ونيز ساير شاگردان را وادار مي سازد تا در انصاف به چنين صفات مطلوب وامتياز آفرين سعي وكوشش نمايد.

( يعني تقدير وتشويق از شاگردان كوشا و وظيفه شناس ومودب حس وظيفه شناسي وادب ونزاكت وحسد وجهد در تحصيل ر ادر ديگران بيدار ساخته ونيز خود افرادي كه مورد تقدير واحترام قرار مي گيرند با تحرك وشادابي وقدرت فزونتري در اداء وظايف وتكاليف درسي واخلاقي كوشش خواهند كرد.)[3]

 

احترام به شاگردان وتوجه به مزاياي آنها :

بايد معلم بيش از آنچه درباره توده مردم اخلاق ورفتار خويش آميزي را بكار مي دارد نسبت به همنشينان وشاگردان خويش رفتار خوشي را در پيش گيرد وشاگرداني را كه از لحاظ سن وعلمي ولياقت وشايستگي شرافت روحي وامثال آنها بر ديگران امتياز وبرتري دارند مورد … واحترام قرار داد و جايگاه والائي را در جلسه درس – بر حسب تقدم آنها در ورد به مجلس درس در نظر گيرد ونسبت به ساير نيز اظهار لطف ومحبت نمود. وبا سلام و درود صميمانه وگرم چهره اي گشاده و سيمائي شاداب وقيافه اي متبسم وخندان مراتب خويش را ابراز كرده وبمنظور گرامي داشت مقدم آنها از جاي برخيزد اگر چه در بعضي از اخبار واحاديث در مسئله به شاگردان ابهامي بچشم مي‌خورد با اين از مضمون اين اخبار چنين استفاده مي شود كه اگر رفتار معلم ، نماينگر احترام به شاگرد باشد اين رفتار بعنوان عملي مكروه وناستوده بشمار مي آيد. عليرغم چنين ابهام اثر طرز برخورد معلم با شاگردان حالي از احترام او باشد به هيچ وجه زشت وناستوده نمي باشد بايد يادآور كرديم كه تحقيق وبررسي اينگونه اخبار وكيفيت توجه آنها ب هصورتي ك هبا مسئله احترام معلم به شاگردان اصطكاكي پيدا نكند از حوصله اين كتاب بيرون است هرانساني علاقه دارد نزديكترين محترم ومحبوب باشد بنابراين وظيفه هر فرد انساني نشان دادن حسن خلق ومحبت واحترام به ديگران است ولي معلم بيش از ديگران موظف به اين امر نسبت به شاگردان مي‌باشد بهترني صفات اخلاقي معلم اين است كه نسبت به كودكان وشاگردان عاطفه ومحبت نشان دهد چون كودك وشاگرد به توجه واعمال اخلاقي معلم محبت او شديدا نيازمند است براي انكه شاگرد بتواند با معلم انس پيدا كند وبه او اعتماد نمايد بايد از محبت وتوجه او اشباح شود وو قتي شاگرد از معلم توجه و محبت و احترام مشاهده نكرد از معلم و استفاده او بيزار مي گردد وفرق ميان توجه معلم وديگران از اينجا سرچشمه مي گيرد كه كودك وقتي از خانه ويا كودكستان و يا مكتب نمي شود و تبادلي دراين محبت انجام نمي گيرد در حاليكه پدر ومادر يا مربي مربي با او در منزل و كودكستان ويا مكتب خانه بارفق ونرمي ومحبت رفتار مي كردند لذا ممكن است احيانا اين تصور در او آيد كه معلم مدرسه به او جفا مي كند.

روانشناسان در تقسيم نيازمنديهاي كودك وخردسال آراء ونظرات گوناگوني اظهار كرده اند ولي بطور مسلم همگي معتقدند كه يكي از نيازمنديهاي قطعي كودك وشاگرد آن است كه مورد محبت وديگران ومعلم قرار گيرد تا معلم با ديگران بتواند اعتماد وعلاقه او را نسبت به خود و درس خويش جلب كرده وحس اطاعت ومحبت را در او بيدار سازند.

شهيد ثاني مي گويد : بايد معلم به اين نياز رواني شاگرد عنايت داشته باشد وبخصوص هر چه بيشتر احترام ومحبت خود را متوجه شاگردان برجسته مجلس درس خود مي نمايد. چون انها از او انتظار بيشتري دارند واگر معلم به اين حاجت رواني شاگرد آشنائي داشته باشد مي تواند آن را در مسير خوبي رهبري كرده واز ان امر آموزش بهره برداري نمايد.

 

سؤال :

مادري با داشتن سه فرزند كه درمورد يكي از انها با مشكل مواجه مي باشد. او كودكي است كه در سنين اول ابتدايي تحصيل مي كند هميشه براي ايجاد يك رفتار پسنديده در كودكم از تشويق ( اعم از كلامي وغير كلامي ) استفاده مي نمايم . اما شرايط لازم براي اجراي يك تشويق مفيد را بطور كامل نمي دانم او مي پرسد تشويق و پاداش مفيد بايد داراي چه ويژگيها وشرايطي باشد.

پاسخ :

ويژگيهاي يك پاداش مفيد عبارتند از :

  • متناسب با كاريا عمل انجام شده اند ( پرهيز از افراط وتفريط )
  • علت آن در صورت لزوم براي كودك بيان شده وروشن باشد.
  • تشويق بلافاصله انجام شود. ( پس از مشاهده عمل مطلوب اعمال گردد )
  • پاداش به رفتار مطلوب مربوط شده ودر غير اينصورت اين مورد از كل شخصيت كودك نبايد تمجيد نمود بلكه از عمل مشخصي كه فرد انجام داد تشويق به عمل آيد.
  • تركيبي از پاداش كلامي مسئوليتي ومادي به كار گرفته شود. ( صرف متكي بر تشويق كلامي يا فقط مادي نباشد )
  • تشويق فرزند در خانواده از سوي والدين به صورت پيامهاي هماهنگ انجام شود (به كودك پيامهاي ضد ونقيض ارسال نكنيم )[4].

نسبت به دانش آموزان مهربان باشيد وآنها ر ابه منزله فرزند خود بدانيد. پيامبر اكرم (ص) مي فرمود : بدرستي كه من براي شما مانند پدر نسبت به فرزندم هستم نزديكترين صفت به معلمي محبت است ( الرحمن علم القرآن ) كليه كودكان احتياج به محبت وسلامت وتملق داشتن وپذيرفته شدن واحترام دارند كه شرط اصلي رشد آنها محسوب مي شود.

مرغ براي جوجه هاي خود بال محبت مي گشايد وآنها را زير بال خود جمع مي كند و تمام وجود خود را وقف سعادت آنها مي كند معلم بايد چنين باشد.

مگر نه اين است كه حسن سلوك وخلق وخود رفتار پيغمبر (ص) بهترين روش تعليم وتربيت براي مردم بوده پيغمبر اسلام (ص) بدون ذره اي تكبر قيافه گرفتن واهانت كردن مردم رابه خدا مي خواند. حسن … روي خوش سخن ملايم عفو واغماض خيرخواهي براي عموم حتي گناهكاران همفكري ومشورت با ديگران تفويض كارها به خدا وتوكل به او از خصوصيات معلم رهرو راه انبيا است. مرا به هيچ كتابي دگر حواله مكن كه من حقيقت خود را كتاب مي بينم البته شناخت حسد مطلوب دشوار ترين كار معلم است اما شناخت نسبي حتما لازم است ونخستين كام معلم بهتر وشناخت كودكان ونوجوانان را با هم خصوصيات ونيازهاي جسماني عقلاني واقتصادي انهاست بايد زبان تكلم وزبان رفتاري كودك ونوجوانان آشنا شويم استعدادها را بشناسيم ودر جهت شكوفايي آن بكوشيم.

ظرفيت جوانان را از فرهنگ اصيل وغني خودمان پركنيم چرا اگر ليواني پرباشد جائي دگر ندارد تاريخ سراسر آكنده است از يافتن كنج به بهاي سعي ورنج از كاميابي فارابي در خواندن درس در زير فانوس تاريخهاي سي ساله دهقان طوس اما هرگز نشينيده ايم مرثيه تاريخ را درمرگ استعداد بالقوه كفش دوز زاده عصر ساساني كه به لطف عدل انوشيرواني از تحصيل بازماند كدام جرأت ياغي مدعي است كه كفش زاده نمي توانند كه بوعلي ، فارابي، بيروني و …. بشود چه كسي درسوك ميليونها كودك استعداد مرده مي گرديد؟ آري اين چنين است استعدادهاي مرده گوري ندارد كه كسي برآن بگريد[5]!!

موضوع نقش مديران در حل مشكلات عاطفي دانش اموزان از گسترده توانايي واقتدار مدير مي تواند مورد بررسي وارزيابي قرار گيرد. مدير براي ايجاد هماهنگي وتعيين خط مشي اجرائي بايد داراي ويژگيهايي باشد كه بخشي از ان ذاتي بوده وبخش ديگر اكتسابي مي باشد. در زمينه توانمندي تشخيص ( ادگار، اج، شاين) استدلال مي كند كه مدير موفق بايد يك تشخيص دهنده خوب باشد وبه روح تحقيق ارزش بگذارد اگر توانائيها ئانگيزه هاي افراد زير دست بسيار متغير است اوبايد از چنان حساسيت و توانايي تشخيص برخوردار باشد كه بتواند تفاوتهاي آنها را احساس ودرك كند.

خداوند از 114 سوره قرآن كريم در 113 سوره به رحمانيت وارحميت تكيه مي كند فقط سوره برائت است كه بسم الله در آغاز نيست چون برائت بيزاري واعلان جنگ است وبارحمان ورحيم هم آهنگي ندارد.

رحمان رحمت عامه خداوند ورحيم رحمت خاصه اوست. روي جاذبه ها بيشتر از دفعه ها كار كنيد بدانيد انچه جسم را تسليم مي كند زوار است و انچه عقل وروح ر اتسليم ميكند منطق وبرهان است سطح انتظارات خود را متناسب با ويژگيهاي جسمي ورواني وظرفيت عاطفي وساختار شخصيتي دانش آموزان نمائيد. دربرنامه ها روش كار خودتان بايد اطمينان حاصل كرد كه كودكان دانش اموزان با هيچگونه فشار و بي … عاطفي ويا عدم امنيت رواني مواجه نمي كردند. مهمترين كار معلم ايجاد پل ارتباط احساس است ميان خود دانش اموز پلي كه درنتيجه اعتماد ميان آن دو بوجود مي اورد معلم بايد براي ساختن چنين پلي دقت كافي وصبر وحوصله وتوجه ودلسوزي صادقانه لازم دارد سعي كنيد يا … بچه ها باشيد نه خداي نكرده به خاطر آنها توجه داشته باشيد كه محبت مانند غذا است اگر به مقدار لازم ودرجاي خود صرف شود واگر بيش از حد لزوم در مورد غير متناسب باشد نه تنها سودمند نيست بلكه خطرناك هم است. عدم تعادل در محبت پايه انحراف بچه ها است هرگز سه اصل مهم تعليم وتربيت آزادي انظباط محبت وعلاقه وامنيت خاطر ر افراموش نكنيم ابتدا در بهانه اي براي انضباط وآزادي را بهانه هرج ومرج قرار ندهيم.

آشنايي با روحيات دانش اموزان اختلاف فردي آنان وخانواده واجتماع و آداب ورسوم افراد براي معلم ضرورت دارد هر انسان يك كتاب است كه فقط يك نسخه از او تهيه مي شود زبان حال دانش اموزان ما اين است :

كه مدير مجرب ضمن بردباري در جمع اوري شواهد وقراين انگيزه هاي اختلال رفتار در فراگيران بايد بداند كه آموزش وپرورش از دير باز نقش اساسي در تداوم وبقاي جوامع بشري ايفا كرده است آداب ورسوم اعتقادات وارزشها نگرشها ورفتار ها دانشها و ممارت ها جامعه از طريق فراگردههاي پرورشي و آموزش قابل انتقال و دوام بوده اند. بنابراين درجريان تدريس ويادگيري احتمال تاثير پذيري فراگيران از عوامل محيطي اداري، عاطفي روش تدريس وارتباطات بين فردي گروهي دانش آموزان ومدرسه فراوان مي باشد همه اين عوامل مورد وارسي قرار دهد تا به حل مشكلات فرد بپردازد[6].

مدير روشن بين مي تواند كه منظومه خانوادگي وجايگاه فرد در بين افراد آن ومناسبات

عاطفي بين والدين وفرزندان چه تاثيري در شخصيت دانش آموزان داشته وزمينه سازگاري ويا عدم سازگاري او خواهد داشت مدير بايد بداند اختلال …. دانش اموز مي تواند منشاء يادگيري داشته باشد.

چنانكه يك جامعه شناسي الماني درزمينه نقش رسانه هاي جمعي در تشديد پديده جنايت معتقد است. وسايل ارتباط جمعي وبويژه تلويزيون با اشكار ساختن انگيزه هاي كه رفتار غير اخلاقي ر اتشويق مي كنند ويا به حمايت از تخليل گرايي بر مبناي رفتارهاي خلاف وبيمار گونه اجتماعي مي پردازند ريشه جنايت را بيش از پيش تقويت مي كنند ودانش اموز بي تجربه ومقلد با استفاده از الگوهاي بنيادين اينگونه فيلمها شيوه هاي اعمال قدرت وتوانمندي شخصيتي را بارز مي سازد.

مدير موفق مي داند كه كودك ونوجوانان از نظر احساسات تند ودرزمان حال زندگي مي كند قدرت پيش بيني پيامبر رفتارهاي فصلي خود را احتمالا ندارد. برهمين اساس تحت تاثير عواطف گروه همسالان رفتارها كردارها وگفتاري را پيشيه خود مي سازد كه ممكن است با معيارها وهنجارهاي اجتماعي مغايرت داشته باشد گروه همسالان برخلاف خانواده ومدرسه كاملا حول محور منافع و علايق اعضاء قرار دارد گروه همسالان از طريق اعطاي پاداش يا انتقاد وتحريم در قبال همنوايي اعضاء با هنجارهاي گروه تاثير نيرومندي را بررفتار وشخصيت اجتماعي آنان اعمال مي نمايند. مدير توانا در بررسي وحل مشكلات دانش آموزان از تجارب كليه همكاران مجرب ومتعهد ودلسوز خود استفاده مي كند ومي داند كه چگونه از روشها وابزار متناسب ومناسب مي توان در حل مسايل دانش اموزي كوشيد وي مي داند كه كانالهاي پيگيري وبررسي شكل در درون مدرسه وخارج ازآن كدام است وسعي مي كند كه هر كدام به تناسب اثر بخشي آن اعتقاد نمايد مدير با تجربه با تنبيه بدني وتوهين با دانش آموزان مشكلدار برخورد نمي كند اگر چه شايد چنين چيزي لازم گردد بلكه سعي مي كند علل كردار ورفتار انها را مورد توجه قرار داده با استفاده از فرصتهاي ايجاد شده به اصلاح رفتار دانش اموزان بپردازد[7].

معلم براي اينكه بتواند در تعليم وتربيت نقش اساسي خونين را به نحو احسن ايفا نمايد بايد بكوشد كه نخست با دانش اموز ودانشجو خويش رابطه برقرار سازد واو را همانند فرزند خويش درزير چتر محبت بگيرد وبا او دوستانه رفتار كند. محبت آموزگار به شاگرد خويش مي تواند به صورت پذيرش نوازش نرمي در گفتار برقرار فضاي امن، حمايت تعريف وتحسين تشويق عفو واغماض، عذر پذيري و … آشكار شود.

اين محبت بايد بگونه اي باشد كه متعلم اين رابطه حسنه ومحبت آميز را احساس

نمايد ولي به معلم خويش وابستگي پيدا نكند.

محبت درست معلم به متعلم باعث مي شود :

اولا – ترس واضطراب بي حوصلگي ، پرخاشگري، سهل انگاري، درانجام وظيفه واموري از اين قبيل در متعلم ايجاد نشود ويا اگر داشته به صورت قابل ملاحظه اي كاهش يابد يا حتي از بين برود.

ثانيا – متعلم جدي تر درس مي خواند وحركت وجنب وجوش وي افزايش مي يابد واز سؤال كردن ودنبال نمودن بحث براي يادگيري استنكاف نمي كنند.

ثالثا – متعلم به معلم خويش اعتماد مي كند ومشكلاتش را با او درميان مي گذارد وراهنمايي هاي اورا مورد توجه قرار مي دهد واين امر به حل مشكلاتش مي انجامد.

رابعا – متعلم به لزوم برقراري رابطه با ديگران پي مي برد وراه صحيح چگونه محبت كردن را نيز عملا ياد مي گيرد وبدينوسيله جامعه پذيري در او تقويت مي شود وحتي معلم رابه عنوان اسوه خويش مي پذيرد وازرفتارهاي او سرمشق مي گيرد وچگونه صحيح زيستن را مي آموزد وشايستگي هاي اخلاقي ، معنوي واجتماعي او را بكار مي‌بندد.

در فرهنگ تربيتي اسلام پروردگار رحيم وعطوف به عنوان اولين معلم انسان جلوه گر است وتاكيد مي كند كه تعليم وتربيت افراد را به عهده مي گيرد بايد خليفه خدا …. دراين صفت باشد وبه همين جهت پيامبر اسلام كه « رحمة اللعالمين » است به عنوان شايسته ترين معلم براي بشريت از ناحيه خداوند برگزيده شده است متعلم نيز بايد با معلم خويش رابطه عاطفي پيدا كند واو را كاملا دوست داشته باشد زيرا وقتي متعلم معلم خود را محبوب خويش احساس نمايد ازيك سو در يادگيري وتعلم با او همكاري مي نمايد وبه درس علاقمند مي گردد ونه تنها ازتعلم استنكاف نمي كند بلكه تمام همتش اين است كه با موانع يادگيري مبارزه نمايد از اين رو در كلاس گوش مي‌دهد وذهنش را به جز آنچه معلم آموزش مي دهد معطوف نمي سازد و … از سوي ديگر علاقه حاكم به وجود او باعث مي شود به رنگ معلم محبوبش در ايدو در آداب واخلاق اجتماعي و …. از او پيروي نمايد وبراي خود شخصيتي بسازد كه ممكون با شخصيت برجسته معلمش باشد[8].

 

تشويق دانش آموزان بي علاقه وسهل انگار :

عده زيادي از معلمان و والدين ازاينكه بخي از دانش آموزان تكاليف خود را در كلاس درس انجام نمي دهند گله مند بوده ازاين رو دچار تشويق ونگراني هستند اين نگراني بجاست زيرا اگر دانش اموزي تكاليف خويش را انجام ندهد نمي تواند مطالب درسي

را بخوبي فرا بگيرد ودر نتيجه از همكلاسيهاي خود عقب مي افتد.

تحقيقات انجام شده نشان مي دهد كه يكي از علل مردودي دانش اموزان منحل نبودن آنها در كلاس درس ويا انجام ندادن تكاليف مورد نظر است. موارد زير رهنمودهايي هستند كه با به كار بستن آنها مي توان دانش آموزان سهل انگار وبي علاقه را براي انجام تكاليف درسي برانگيخت . اين قبيل دانش اموزان را با دقت زير نظر داشته باشيد و آنان را به خاطر كمترين كوشش و فعاليت در جهت شروع كار نوشتن تكاليف اشتغال به انجام آن ويا تكميل تكاليف داده شده ترغيب وتشويق كنيد. اين روش را شكل دهي رفتار نيز مي گويند كه در آن هر پاسخي كه نزديك به پاسخ نهايي انجام تكاليف باشد مورد تقويت ….. مي گيرد مثلا رفتن كودك به متابخانه نشستن پشت ميز مطالعه برداشتن مداد وكاغذ و … همه جزو پاسخها ويارفتارهايي هستند كه در جهت انجام تكاليف صورت مي گيرند ومي بايست مورد تشويق وتقويت قرار گيرند شما مي‌توانيد اين كار را با دادن مدا رنگي ، اسباب بازي ، خودنويس و ….. به عنوان جايزه به دانش اموز و يا انجام تشويقهاي اجتماعي از قبيل تحسين دانش آموز لبخند زدن به او پرس وجو كردن از وضعيت درسي وي ويا حتي با توجه مهر اميزبه دانش اموز زماني كه وي مشغول انجام تكاليف عملي سازيد.

تماس خودرا با دانش آموز حفظ كنيد تا بتواند مرتبا اشتغال او را به انجام تكاليف را

تقويت نمائيد به عنوان مثال شما مي توانيد كنار ميز دانش آموز مورد نظر بنشينيد تا براحتي او را به انجام تكليف تشويق كنيد.

ارتباط خود را با والدين دانش اموز حفظ كنيد ( توسط نامه ، تلفن ، ملاقات حضوري وغيره) وايشان را از پيشرفت دانش اموزان درانجام تكاليف آگاه سازيد همچنين از والدين دانش آموز بخواهيد كه وي را به خاطر دادن تكاليف در مدرسه تشويق وتحسين كنند[9].

[1] از شهيد ثاني – آداب تعليم و تعلم در اسلام – نگارش – دكتر سيد محمد باقر حجتي از ص‌232 تا 231

[2] شهيد ثاني – آداب تعليم وتعلم در اسلام – نكراش دكترسيد محمد باقر حجتي ص 243- 242

[3] شهيد ثاني – آداب وتعليم و تعلم در اسلام – نگارش دكتر سيد محمد حجتي ص 246

[4] مجله تربيت – سال سيزدهم – اردبيهشت 76 ص 21 دكتر محمد رضا شرفي.

[5] مجله تربيت شماره هشتم – اردبيهشت 76 از ص 35 – 34

[6] مصطفي شريعتي رودسري – مجله تربيت – عشاره هشتم – ارديبهشت 1376 ص 41

[7] اميرهوشنگ آذر دشتي – مجله تربيت – سال سيزدهم – عشار هشتم – 76 ص 43

[8] علي نقي فقيهي – مجله تربيت سال دوازدهم – شماره هشتم ارديبهشت 76 ص 49 – 48

[9] مجله پيوند – دكتر باقر غباري – عشاره 74 – فروردين 76 – ص 30 – 28